Shkruan: Hamzi Ibraimi
Shqipëria po kalon një nga periudhat më të ndjeshme të tranzicionit të saj demokratik. Në një kohë kur qytetarët përballen me varfëri, emigrim masiv, rritje të kostos së jetesës dhe mungesë perspektive për të rinjtë, debati publik po dominohet nga çështje që prekin drejtpërdrejt sovranitetin, pasuritë kombëtare dhe raportin mes pushtetit dhe qytetarit.
Është 10:30 e darkës dhe grupe të rinjsh, me qindra, marshojnë në rrugët e Tiranës për të gjashtën ditë me radhë, pasi kanë protestuar për mbi pesë orë në bulevard para kryeministrisë. “Rama jepe dorëheqjen”, dëgjohet si të ishte kor tifozësh pas ndeshjes së kombëtares dhe për ta bërë protestën të duket festive, shoferët e makinave nuk ankohen për trafikun siç është normale në kësi rastesh, por lënë timonin e zbresin të duartrokasin.
Protestuesit janë të zemëruar, të revoltuar madje, por këto nuk ua sheh në fytyra të qeshura e as në pankartat që me shumicë janë poezi e thirrje politike me humor e sarkazëm. Por kur flasin pastaj, ti mund të dëgjosh dëshpërimin dhe shpresën e humbur.
Ka një ironi të madhe në faktin që sot Mustafa Nano këshillon Edi Ramën të largohet, ndërsa dje ishte ndër zërat më të zhurmshëm që justifikonin çdo aleancë, çdo kompromis dhe çdo deformim politik me qëllimin e vetëm për të sjellë në pushtet Rilindjen.
Në vitin 2013, Nano e cilësoi publikisht tezën e tij për t'u bashkuar "gjithë qelbësirat" kundër Berishës si një tezë "praktike dhe amorale". Ai vetë pranoi se nuk ishte një parim moral, por një zgjedhje utilitare për të arritur një objektiv politik.
Për vite me radhë, protesta në Shqipëri është identifikuar me Tiranën. Kamerat, studiot televizive, partitë politike dhe institucionet janë përqendruar në kryeqytet, duke krijuar përshtypjen se pulsi i vendit matet vetëm aty. Por ditët e fundit kanë nxjerrë në pah një realitet tjetër: zemërimi nuk po buron vetëm nga bulevardet e Tiranës. Ai po ngrihet nga lagunat, fshatrat, qytetet bregdetare dhe komunitetet që prej kohësh ndihen të padëgjuar.
Nga Zvërneci deri në Nartë, nga Vlora deri në komunitete të tjera që po ndjekin me vëmendje zhvillimet, po formësohet një ndjenjë e re qytetare: bindja se vendimet që prekin territorin, pronën, mjedisin dhe të ardhmen lokale nuk mund të merren pa pyetur njerëzit që jetojnë aty. Debati për projektin e madh turistik në zonën e mbrojtur ka tejkaluar kufijtë e një çështjeje lokale dhe është kthyer në simbol të një pyetjeje më të madhe: kujt i përket Shqipëria?
