Lidhje


SKANDAL DIPLOMATIK - Rama promovon Eric Adams mes akuzave për korrupsion që tronditën Nju Jorkun!

 

Nga Lapsi.al

 

Shfaqja e Eric Adams si ikonë e Samitit të Diasporës nxjerr në pah paradoksin e Ramës, që flet për luftë kundër korrupsionit ndërsa promovon një figurë të njollosur nga akuza të këtij lloji

Ikona e Samitit të Diasporës që organizoi qeveria këtë javë ka qenë pa dyshim Eric Adams, ish-kryebashkiaku i Nju Jorkut që mori nënshtetësinë shqiptare dhe u promovua me entuziasëm nga kryeministri Rama si shenjë e afrimit të Shqipërisë me një prej qyteteve më të rëndësishme në botë.

 

“Bota përmbys,-shkruajti Rama në rrjetet sociale,- Të ngrejë dorën kush e kishte imagjinuar ndonjëherë që kryetari i Bashkisë së Nju Jorkut do të kërkonte pasaportën shqiptare për t’u bërë edhe qytetar i Shqipërisë(?) Askush. Si? Pse?”.

 

Sipas kryeministrit, kur Adams erdhi në Shqipëri, i pëlqeu aq shumë Tirana saqë pyeti veten nëse mund të bëhej qytetar i këtij “Nju Jorku të vogël”, që kurrë nuk e kishte imagjinuar se do të ishte kaq tërheqës.

 

Ky gëzim i mirëseardhjes për ish-kryebashkiakun amerikan u pa edhe në skenën e samitit, kur Rama e dorëzoi personalisht pasaportën e re dhe shkëmbeu dhe batuta me Adams në skenë.

 

“Kjo është ID jote, kjo është pasaporta jote shqiptare. Shpejt do të mësojmë edhe shqip. I dashur Erik mirë se erdhët në Shqipëri” i tha kryeministri duke qeshur.

 

“Kur ecja në rrugët e qytetit në funksionet e mia publike e shikoja shpirtin e diasporës shqiptare. Një pjesë e juaj mund të jenë larguar nga Shqipëria, por ju kurrë nuk e larguat vendin tuaj nga zemrat tuaja” iu përgjigj me kortezi Adams.

 

Në fakt, në ditët kur ishte ende në detyrë Adams ka provokuar një përplasje me partinë e tij për shkak të menyrës se si i shihte emigrantët që kërkonin të ndërtonin një jetë të re në Nju Jork. Katër nënkryetarë bashkie, demokratë në bindje, dhanë dorëheqjen për qasjen e tij ndaj emigrantëve raportojë mediat amerikane.

 

Por përtej politikave të Adams ndaj emigracionit, qeverisja e tij nuk është shembulli më i mirë i menaxhimit të fondeve publike në administratën amerikane, për shkak të aferave të korrupsionit për të cilat është akuzuar.

 

Jo më kot, në fund të mandatit, njujorkezët e refuzuan me damkën e korrupsionit mbi shpinë për shkak të skandaleve dhe akuzave, që në fund e detyruan të tërhiqej nga fushata, i pashpresë përballë kandidatit Zoran Mamdani.

 

Është tashmë i njohur flirti i ish-kryebashkiakut demokrat të Nju Jorkut, Eric Adams me administratën e re të Donald Trump për t’i shpëtuar proceseve penale që hapi drejtësia amerikane.

 

Në një shkrim në dhjetor të vitit të kaluar me titull “Trashëgimia e ndërlikuar e Eric Adams” NYTimes shkruante: “Adams, 65 vjeç, do të largohet nga detyra në fund të këtij muaji pas një mandati të vetëm dhe të trazuar. Ai mbajti disa nga premtimet e fushatës, dështoi në të tjera dhe pësoi turpin e të qenit kryebashkiaku i parë në historinë moderne të Nju Jorkut që vihet nën akuzë penale”.

 

Sondazhet tregonin se figura e tij u diskretitua në një pikë që asnjë kryebashkiak tjetër nuk kishte qenë më parë prej dekadash, me vetëm 28% të mbështetjes nga njujorkezët. Më shumë se gjysma e votuesve thanë se ai nuk ishte i ndershëm dhe i besueshëm, raportonin mediat amerikane.

 

“Asnjë kryebashkiak tjetër nuk i ka depiluar vetullat në publik, nuk ka pretenduar se bënte banja me shkumë mes trëndafilash, apo nuk ka folur hapur për mbajtjen e një pistolete në kishë; se asnjë kryebashkiak tjetër nuk ka qenë po aq i prirur t’i kalonte mbrëmjet herë me miq të vjetër nga policia, herë me persona me precedentë penalë, herë me të famshëm të habitur, apo me të pastrehë në metro; se asnjë kryebashkiak tjetër nuk ka lënë kaq shumë paqartësi për vendin ku flinte, çfarë hante, nëse vërtet sapo tha atë që tha, apo në anën e kujt ishte” shkruante NYTimes në një shkrim tjetër, ku e cilësonte Eric Adams një “luxury-lover” (i dashuruar pas luksit).

 

Akuzat për ryshfet ndaj Eric Adams

 


Adams u bë kryebashkiaku i parë në detyrë në historinë moderne të Nju Jorkut që përballej me akuza penale, sipas të cilave kishte abuzuar me postin për të siguruar udhëtime falas ose me fatura favorizuese dhe kontribute të paligjshme të huaja për fushatën e tij.

 

Prokurorët federalë në Southern District të Nju Jorkut, atëherë të drejtuar nga Damian ëilliams, i formuluan akuzat për Adams në pesë pika: komplot, mashtrim elektronik, kërkim kontributesh të paligjshme nga shtetas të huaj dhe ryshfet. Aktakuza ishte e para ndaj një kryebashkiaku në detyrë në historinë moderne të Nju Jorkut.

 

Adams u deklarua i pafajshëm dhe tha se nuk kishte bërë asgjë të paligjshme. Ai pretendoi se çështja ishte ngritur sepse, si kryebashkiak, kishte kritikuar administratën Biden për mënyrën si po e menaxhonte krizën e emigrantëve.

 

Në 57 faqe, aktakuza përshkruante një skemë që prokurorët thanë se datonte që nga viti 2014, kur Adams u bë president i Brooklyn Borough. Ata e akuzonin se po kërkonte favore nga zyrtarë turq dhe biznesmenë të huaj të pasur, ndërsa pranonte të paktën 123 mijë dollarë në përmirësime fluturimesh dhe bileta avioni.

 

Sipas aktakuzës, Adams udhëtoi drejt Francës, Kinës, Sri Lankës dhe vendeve të tjera me Turkish Airlines, kompani e kontrolluar nga qeveria turke, pa i deklaruar këto përfitime si dhurata në formularët e qytetit. Ai akuzohej se kishte vazhduar këtë skemë edhe pasi mori detyrën si kryebashkiak në vitin 2022.

 

Në këmbim, thanë prokurorët, Adams i kishte bërë presion Departamentit të Zjarrfikësve të Nju Jorkut që të përshpejtonte miratimin për një konsullatë të re 36-katëshe turke në Midtoën Manhattan, pavarësisht shqetësimeve për sigurinë, përpara një vizite të presidentit turk në fund të vitit 2021. Adams tha se në atë episod kishte tentuar vetëm të ndihmonte një qytetar që i ishte drejtuar, çka ishte baza e akuzës federale për ryshfet.

 

Po ashtu, përmes “donatorëve fiktivë”, Adams u akuzua se mori kontribute nga biznesmenë të huaj të pasur që nuk kishin të drejtë ligjore të financonin fushatën e tij. Duke kërkuar këto donacione të paligjshme, prokurorët thanë se Adams kishte marrë në mënyrë mashtruese miliona dollarë fonde publike të barazimit për fushatën e tij.

 

Ndërkohë që Adams ishte kryebashkiak dolën edhe akuza të tjera nga ish-kolegë të tij në Departamentin e Policisë. Fillimisht, katër ish-oficerë të nivelit të lartë e paditën, duke e akuzuar se kishte mundësuar korrupsion në departament. Oficerët përfshinin veteranë të respektuar që kishin drejtuar njësi si Çështjet e Brendshme dhe Standardet Profesionale, dhe padia e tyre e përshkruante departamentin si të qeverisur nga kaosi dhe klientelizmi.

 

Zëdhënësja e Adams atëherë i quajti pretendimet e Donlon “akuza të pabaza nga një ish-punonjës i pakënaqur” dhe tha se padia e tij “nuk është gjë tjetër veçse një përpjekje për të marrë dëmshpërblim në kurriz të taksapaguesve pasi Donlon u largua me të drejtë nga posti i komisionerit të përkohshëm”.

 

Akuza për sjellje seksuale të papërshtatshme

 


Përveç këtyre, Adams dhe dy ish-zyrtarë të lartë të administratës së tij janë akuzuar gjithashtu për sjellje seksuale të pahijshme.

 

Në vitin 2024, raportojnë mediat amerikane një grua që tha se kishte punuar me Adams në Policinë e Transitit depozitoi një padi, duke e akuzuar se në vitin 1993 i kishte kërkuar seks oral në këmbim të ndihmës për karrierën dhe më pas e kishte sulmuar seksualisht kur ajo kishte refuzuar.

 

Padia përmend si të paditur edhe Departamentin e Policisë dhe Guardians Association, një organizatë vëllazërore policësh afro-amerikanë që Adams kishte ndihmuar ta drejtonte në atë kohë.

 

Adams i ka mohuar me forcë akuzat, duke thënë: “Nuk më kujtohet ta kem takuar ndonjëherë këtë person.”

 

Rama, si magnet i të huajve të akuzuar për korrupsion

 


Kryeministri Rama, aktualisht është në një tur takimesh kudo në Shqipëri ku flet për rënien e nivelit të korrupsionit, por ndërkohë nuk e sheh të dëmshme promovimin e një figure si Eric Adams që e ka mbyllur karrierën politike, pikërisht për aferat e dyshuara për korrupsion.

 

Ky nuk do të ishte rasti i parë. Më herët Rama ka flirtuar me zyrtarë të huaj të përfshirë në afera korruptive, mjafton të kujtojmë bashkëpunimin me ish-shefen e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian Federica Mogherini për dosjen e Kolegjit të Evropës, apo takimet në kryeministri me Charles McGonigal, ish-kreu i zyrës së kundërzbulimit të FBI në Nju Jork.

 

Por rasti i Eric Adams ka një ndryshim thelbësor. Ndërsa Mogherini dhe McGonigal e vizitonin Tiranën si dy zyrtarë ende të papërfolur për lakminë e tyre ndaj parasë, Adams mban mbi supe një dosje publike të bëmave të tij.

 

Ndaj me përpjekjet propagandistike për të treguar se Shqipëria po afrohet me perëndimin, Rama ka dhënë një provë se është i aftë të tërheqë vetëm atë sërë zyrtarësh që perëndimi i flak tej si të papranueshëm për reputacionin e tyre. Dhe reputacionin si i korruptuar nuk ka pasaportë që ta shpëlan.


Të zhdukur në Siri dhe të transferuar në Irak: Misteri i shqiptarëve të ISIS-it dhe heshtja e shteteve trondit familjet!

 

Nga Doruntina Balliu

 

Pasi forcat qeveritare morën nën kontroll bastione kurde në veri të Sirisë, ndërsa mijëra të burgosur të dyshuar për lidhje me IS-in u transferuan në Irak, u ngritën shqetësime të reja për fatin e shtetasve nga Ballkani Perëndimor që kishin shkuar në Siri, përfshirë shqiptarët. Mungesa e të dhënave të konfirmuara dhe mosreagimi i disa institucioneve në rajon e bëjnë të paqartë nëse shtetas nga Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia e Veriut janë përfshirë në këto lëvizje, ndërsa familjarët vazhdojnë të presin përgjigje për vendndodhjen e tyre.

 

Mijëra persona të dyshuar për lidhje me organizatën terroriste Shteti Islamik (IS), të cilët mbaheshin nëpër burgje në verilindje të Sirisë, u transferuan në fillim të vitit 2026 në Irak. Ndonëse mediat raportuan se mes tyre kishte edhe shqiptarë nga Kosova, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut, autoritetet e tyre nuk kanë dhënë konfirmime zyrtare.

 

Zhvendosja e të burgosurve ndodhi mes shqetësimeve për sigurinë e qendrave të ndalimit dhe për arratisje, pasi luftimet mes ushtrisë siriane dhe Forcave Demokratike Siriane, të udhëhequra nga kurdët, detyruan këto të fundit të dorëzojnë kontrollin e territorit ku ndodheshin kampet e të burgosurve.

 

Transferimi i të ndaluarve nisi më 21 janar 2026, dhe zgjati rreth 23 ditë, duke përfunduar në mesin e shkurtit. Gjatë këtij operacioni, më shumë se 5.700 burra të dyshuar si luftëtarë të IS-it u dërguan në qendra ndalimi në Irak, nën koordinimin e forcave amerikane dhe autoriteteve irakiane.

 

Në mediat e Shqipërisë qarkulloi një informacion se në mesin e të zhvendosurve ishin tetë shtetas të Shqipërisë, tre nga Kosova dhe një nga Maqedonia e Veriut.

 

Këto shifra i konfirmoi për Shërbimin e Kosovës të Radios Evropa e Lirë (REL) eksperti i sigurisë nga Qendra Ndërkombëtare kundër Terrorizmit, Adrian Shtuni. Sipas tij, në total janë transferuar 37 persona nga vendet e Ballkanit Perëndimor.

 

Ndërkaq, Këshilli i Lartë Gjyqësor i Irakut i tha Shërbimit të Ballkanit të REL-it se 22 burra ishin nga Bosnje e Hercegovina, por nuk ai nuk iu përgjigj pyetjes se sa qytetarë nga shtetet e tjera të Ballkanit ishin pjesë e këtij transferimi.

 

“Fatkeqësisht nuk mund ta zbulojmë këtë informacion në këtë kohë”, ishte përgjigja e institucionit irakian.

 

Ministria e Punëve të Jashtme e Shqipërisë deklaroi për Shërbimin e Kosovës të REL-it se “shteti shqiptar… është duke ndërmarrë te gjitha veprimet për evidentimin, verifikimin e lokalizimin e shtetasve shqiptarë që supozohet që ndodhen në këto territore [Irak, Siri]”.

 

Kurse autoritetet e Kosovës dhe ato të Maqedonisë së Veriut nuk iu përgjigjën pyetjeve lidhur me shtetasit e tyre.

 

Sipas Shtunit, i gjithë ky proces ka pasur “transparencë të cunguar”.

 

Ai shpjegon se Iraku ka shprehur gatishmëri për riatdhesimin e të dyshuarve, duke u bërë thirrje rreth 60 vendeve që të marrin përgjegjësi për qytetarët e tyre. Deri më tani, sipas informacioneve publike nga Iraku, nuk ka pasur kërkesa për riatdhesim nga asnjë vend.

 

Shtuni thotë se Iraku ka thënë se “riatdhesimi mund të ndodhë vetëm pas hetimeve paraprake të secilit rast, dhe vetëm nëse të hetuarit gjykohen se përbëjnë rrezikshmëri të ulët… dhe se nuk kanë kryer krime të rënda terroriste të ndërlidhura me Shtetin Islamik në territorin e Irakut apo kundër nënshtetasve irakianë”.

 

Ai shton se “një prej mundësive ekstreme është edhe dënimi me vdekje”, ndonëse këto dënime nuk janë ekzekutuar për shtetas evropianë deri tani.

 

Shtuni argumenton se kjo situatë është pasojë e një neglizhence të gjatë të procesit të riatdhesimit nga vendet e origjinës. Rreziku që shfaqet pas kësaj, sipas tij, lidhet me mungesën e kapaciteteve të Irakut për gjykime transparente dhe të drejta.

 

“Gjykimet në Irak shpesh kritikohen se kryhen me nxitim dhe në mënyrë sipërfaqësore, kryesisht bazuar në pranim fajësie [edhe përmes presionit], dhe jo në prova”, thotë ai.

 

Pritja në ankth e të afërmve në Shqipëri

 

Një grua nga Shqipëria, duke folur në kushte anonimiteti për redaksinë e REL-it në Prishtinë, thotë se nipi i saj, A.T., tashmë 15 vjeç, ndodhet në një qendër mbajtjeje për të mitur, pasi kishte shkuar në Siri që në vitin 2013, bashkë me prindërit e tij.

 

Pasi prindërit i vdiqën dhe djali u rrit pak, e afërmja thotë se atë e nxorën nga kampi sirian Al-Hol – i zbrazur në rrethana të paqarta bashkë me disa kampe ku mbaheshin familjarë të të burgosurve të dyshuar si pjesëtarë të IS-it – dhe e dërguan në një qendër mbajtjeje.

 

“Të gjithë djemtë që bëheshin 12 apo 13 vjeç, i merrnin nga kampi” ku strehoheshin gra dhe fëmijë, pohon ajo.

 

Që nga ajo kohë, shqiptarja thotë se nuk ka informacion të qartë për të ardhmen e nipit, dhe kërkon ndërhyrje nga autoritetet.

 

“Lutem të bëhet diçka për ata fëmijë që u ka ikur fëmijëria atje në mes të kaosit”, shprehet ajo.

 

Gruaja shton se familja ka vite që jeton me pasiguri, duke marrë vetëm informacione të pjesshme për gjendjen e tij.

 

Sipas asaj që ka dëgjuar nga të tjerët, ajo dyshon se kushtet në këto qendra të mbajtjes janë të këqija, me mungesë ushqimi dhe me keqtrajtime të ndryshme.

 

Për të, çdo zhvillim i ri në Siri apo në Irak ngre frikën se ai mund të zhvendoset pa dijeninë e familjes.

 

Një histori tjetër është ajo e Azgane Dibrës, e cila thotë se motra dhe mbesa e saj ndodhen ende në Siri, pasi kishin shkuar atje rreth një dekadë më parë, bashkë me pjesën tjetër të familjes. Njëra prej vajzave është kthyer në Shqipëri disa vite më parë, por të tjerët mbeten ende atje.

 

“Motra është akoma atje, ka dalë nga kampi, dhe jetojnë me qira. Po presin kur do t’i marrin”, thotë ajo, duke shtuar se familjarët janë në pritje të një vendimi për riatdhesim.

 

Sipas Dibrës, familja kishte shkuar në Siri me bindjen se do të jetonin në një vend më të mirë, pa ditur se çfarë do të ndodhte më pas.

 

Ajo thotë se, pas mbërritjes, ata kishin njoftuar të afërmit se ishin mirë, por se situata ndryshoi shpejt me përshkallëzimin e konfliktit.

 

Dibra tregon se familjarët e saj kanë kaluar nëpër kampin Al-Hol, ku kanë përjetuar kushte të vështira dhe raste dhune, ndërsa më vonë janë zhvendosur nga kampi dhe aktualisht jetojnë në kushte të pasigurta në Siri.

 

Familja thotë se përpiqet t’u ndihmojë financiarisht të afërmve në Siri sa herë që është e mundur, duke u dërguar para herë pas here. Megjithatë, kontaktet janë të kufizuara, dhe informacioni për situatën në terren mbetet i pjesshëm.

 

Eksperti i sigurisë, Shtuni, e sheh si shumë të nevojshme “riatdhesimin e kontrolluar të të gjithë qytetarëve që janë në burgjet e Irakut dhe jo vetëm”, ndonëse zhvillimet e fundit, sipas tij, e komplikojnë situatën.

 

“Transferimi në Irak padyshim e komplikon dhe vonon procesin e riatdhesimit. Kjo ka të njëjtin efekt edhe mbi procesin e riintegrimit të tyre potencial në të ardhmen, që sigurisht vështirësohet”.

 

Në disa raste, kthimi ka qenë i mundur, por i vështirë. Eva Dumani u kthye në Shqipëri në shkurtin e sivjetmë, pasi kishte kaluar disa vite në Siri, ku kishte shkuar si fëmijë me babanë, vëllain dhe gjyshen.

 

I ati dhe gjyshja e saj humbën jetën gjatë konfliktit, vëllai u riatdhesua në vitin 2020, ndërsa ajo mbeti për një periudhë e vetme.

 

Daja i saj, Xhetan Ndregjoni, thotë se 21-vjeçarja, pas kthimit, po ndjek shkollën dhe një kurs të gjuhës angleze, dhe se po përpiqet të ndërtojë një jetë normale.

 

“Kur të dalë në rrugë e të kërkojë punë si vajzat e mia, mund të them se po bën jetë normale”, shprehet ai.

 

Heshtje për shtetasit kosovarë në Siri

 

Përveçse autoritetet nuk kanë dhënë informacione të përditësuara në lidhje me shtetasit kosovarë në Siri, familjarë të atyre që gjenden atje hezitojnë të flasin për media.

 

Që nga fillimi i luftës në Siri, qindra shtetas të Kosovës kanë udhëtuar drejt zonave të konfliktit, kryesisht në periudhën e viteve 2012-2015, ndërsa pas rënies së IS-it në vitin 2019, shumë prej tyre mbetën në kampe apo qendra ndalimi.

 

Një pjesë e tyre janë riatdhesuar ndër vite. Në aksionin e fundit, në korrik të vitit 2021, 11 shtetas të Kosovës, kryesisht gra dhe fëmijë, u kthyen nga Siria, si pjesë e përpjekjeve të vazhdueshme të institucioneve për kthimin e qytetarëve të mbetur në zonat e konfliktit.

 

Autoritetet thanë se ata kanë nevojë për mbështetje dhe riintegrim, ndërsa personat që dyshohen për vepra penale do të përballen me drejtësinë.

 

Megjithatë, një numër i konsiderueshëm kosovarësh vazhdojnë të mbeten në Siri. Sipas vlerësimeve të mëhershme, rreth 100 shtetas – përfshirë burra, gra dhe fëmijë – ndodheshin ende në zonat e konfliktit, ndërsa institucionet nuk kanë publikuar më shifra të reja.

 

Shumica e tyre, gra dhe fëmijë, ishin vendosur në kampe si Al-Hol dhe Al-Roj, të kontrolluara nga forcat kurde. Një pjesë tjetër ndodhej jashtë kampeve, në zona të tjera të Sirisë, shpesh në kushte të pasigurta dhe me qasje të kufizuar në ndihmë humanitare.

 

Kosova – që lidhi raporte diplomatike me Sirinë tetorin e vitit të kaluar – ishte ndër vendet e para në rajon që ndërmori operacione të mëdha riatdhesimi, përfshirë kthimin e 110 shtetasve në vitin 2019, kryesisht gra dhe fëmijë. Ky proces u realizua me mbështetjen e partnerëve ndërkombëtarë, përfshirë Shtetet e Bashkuara.

 

Pas kthimit, shumë prej tyre janë përfshirë në programe riintegrimi dhe deradikalizimi, që përfshijnë mbështetje psikologjike, arsimim dhe monitorim institucional.

 

Zhvendosja e të burgosurve në Irak

 

Sirinë sot e udhëheq një qeveri e drejtuar nga Ahmed Al-Sharaa, i cili rrëzoi regjimin e ish-presidentit Bashar al-Assad, më 2024.

 

Që nga ajo kohë, pushteti i ri ka ndërmarrë disa aksione për të vënë nën kontroll territore dikur të udhëhequra nga kurdët.

 

Në verilindje të Sirisë, forcat kurde kishin ushtruar për vite me radhë kontroll të gjerë territorial dhe administrativ, përmes strukturave autonome civile dhe ushtarake, duke luajtur një rol kyç edhe në mbajtjen e të ndaluarve të dyshuar për lidhje me IS-in, përfshirë edhe kontrollin kampeve si Al-Hol.

 

Gjatë ditëve të para të operacionit më 2026, forcat siriane arritën të marrin nën kontroll disa territore, ndërsa pjesë të tjera mbetën ende nën kontrollin e forcave kurde.

 

Palët ranë dakord për një armëpushim, por pa një zgjidhje përfundimtare për situatën në terren.

 

Në këtë situatë u rrit edhe shqetësimi për sigurinë e burgjeve ku mbaheshin të dyshuar për lidhje me IS-in.

 

Për të parandaluar arratisjet dhe për të ruajtur kontrollin mbi të ndaluarit, forcat amerikane njoftuan se, në koordinim me autoritetet në Bagdad, kishin vendosur transferimin e tyre në Irak.

 

Sipas të dhënave zyrtare, të ndaluarit janë nga më shumë se 60 shtete, përfshirë 4.253 arabë dhe 983 jo-arabë. Prej tyre, 467 janë shtetas irakianë, ndërsa 3.543 janë shtetas sirianë.

 

Autoritetet në Irak thanë se klasifikimi i të ndaluarve është bërë duke u mbështetur në një bazë të dhënash, të siguruar nga një koalicion ndërkombëtar, ku përfshihen vende si Kanadaja, Shtetet e Bashkuara, Mbretëria e Bashkuar, Ukraina, India, Australia, Belgjika, Gjeorgjia dhe Danimarka./ REL


Shqiptarët paguan 11 mln euro më shumë në mars vetëm nga shtrenjtimi i naftës

 

Në ditët e para të marsit, përdoruesit e makinave u përballën me rritjen e parë të çmimit të naftës në vend, që kërceu nga 175 lekë, nivel që qëndronte i pandryshuar prej gati dy vitesh, në 179 lekë për litër.

 

Rritja e çmimeve në ditët në vijim ishte e pandalshme, si rrjedhojë e shtrenjtimit të naftës në bursa pas nisjeve të sulmeve ndaj Iranit, që shkaktoi kaos në tregjet globale.

 

Në 17 mars, nafta kërceu në 200 lekë dhe vetëm dy ditë më pas arriti në 214 lekë. Ndonëse qeveria riaktivizoi Bordin e Transparencës, çmimet u ulën vetëm për dy ditë në 203 lekë, për të kërcyes në fund të marsit në 218 lekë. Mesatarisht, një litër naftë kushtoi 200 lekë në mars, ose 14% më shumë se më parë.

 

Pavarësisht rritjes së çmimeve, kërkesa jo vetëm që nuk ra, por u rrit, duke provuar se nafta është një produkt i domosdoshëm me kërkesë jo elastike (d.m.th. që nuk ndikohet nga çmimi).


Të dhënat zyrtare nga Dogana bënë të ditur se konsumi i naftës në mars ishte 35.8 mijë ton, nga 33.8 mijë ton në të njëjtin muaj të një viti më parë, me një rritje prej gati 6%.

 

Edhe operatorët e tregut pohuan se nuk kanë konstatuar rënie të konsumit në mars, pavarësisht shtrenjtimit të çmimeve. Sistemi i dobët i transportit publik, i përqendruar vetëm tek autobusët, bën që shumë individë të përdorin makinat personale për të shkuar në punë, apo për të shoqëruar fëmijët në shkollë. I lartë mbetet konsumi edhe për të lëvizur në fundjavë.

 

Të dhëna të tjera nga Drejtoria e Përgjithshme e Shërbimeve të Transportit Rrugor (DPSHTRR), treguan të njëjtën tendencë se kriza në Lindjen e Mesme dhe shtrenjtimi i karburanteve nuk ka ndikuar në prirjen në rritje të shqiptarëve për të blerë automjete, të paktën për muajt e parë të vitit.

 

Në mars u regjistruan për herë të parë 7,891 automjete në vend, me një rritje prej 15% në krahasim me të njëjtin muaj të një viti më parë. Ky është dhe rekordi historik i regjistrimeve të reja të automjeteve që është shënuar ndonjëherë në mars.

 

E njëjta tendencë konstatohet për të gjithë tre mujorin e parë. Përveç janarit, kur regjistrimet ranë me 7.6%, në shkurt ato u rritën me 20.6%. Në tremujorin e parë, në vend janë shtuar në rrugë gjithsej rreth 22 mjete të reja, pjesa më e madhe të cilave autovetura, me një rritje prej 8.4% me bazë vjetore. 60% e këtyre makinave që u regjistruan për herë të parë ishin me naftë.

 

10 milionë euro më shumë, vetëm nga shtrenjtimi i çmimit


Në mars, konsumi ishte 35.8 mijë ton, ose rreth 42.4 milionë litra. Për të blerë këtë sasi, përdoruesit e mjeteve kanë shpenzuar rreth 8.5 miliardë lekë, ose rreth 87 milionë euro, me një çmim mesatar prej 200 lekë për litër. Nëse këtë sasi do e kishin blerë me çmimin prej 175 lekë, shpenzimi do të ishte 7.4 miliardë lekë, ose 1.05 miliardë lekë (rreth 11 milionë euro) më pak.

 

Në Shqipëri, konsumi i naftës mbetet i lartë, teksa pjesa më e madhe e makinave që qarkullojnë në vend përdorin këtë karburant si lëndë djegëse. Sipas të dhënave nga Drejtoria e Përgjithshme e Shërbimit të Transportit Rrugor (DPSHTRR) deri në fund të shkurtit, në vend kishte aktive 1.06 milionë mjete.

 

Nga këto, rreth 732 mijë, ose gati 70% e totalit përdorin naftën si lëndë djegëse. Rreth 210 mijë automjete, ose gati 20% përdorin vetëm benzinën.


Rreth 84 mijë përdorues i kanë automjetet me gaz, apo 8% e totalit. Ndonëse regjistrimi i makinave elektrike po vjen në rritje, sidomos në mars, pas shtrenjtimit të naftës, pesha e tyre ndaj totalit mbetet minimale, në vetëm 1.3%, me rreth 15 mijë mjete elektrike që qarkullojë në vend, nga mbi 1 milionë në total dhe 8 mijë të tjera që janë hibride (karburant +elektrike)./ Monitor


Hetimet: Zjarri në pallatin pranë QSUT-së mund të jetë ndezur nga disa të mitur

 

Zjarri i fuqishëm që përfshiu një pallat 12-katësh në rrugën e Dibrës, pranë zonës së njohur si “Farmacia 10”, dyshohet të jetë shkaktuar nga pakujdesia e disa të miturve.

 

Sipas burimeve nga grupi hetimor, janë administruar pamjet e kamerave të sigurisë të disa bizneseve përreth. Në video shfaqen 5 fëmijë të mitur që qëndrojnë për disa minuta në pjesën e pasme të një marketi. Më pas, dy prej tyre largohen duke mbajtur në duar një objekt të paqartë, që dyshohet të jetë një copë letër.

 

Të miturit hedhin atë mbi disa kuti kartoni të vendosura jashtë marketit dhe largohen nga vendngjarja. Vetëm pak minuta më vonë, në të njëjtin vend shfaqet tym, i cili shumë shpejt shndërrohet në flakë, duke u përhapur me shpejtësi në fasadën e pallatit dhe duke shkaktuar dëme të konsiderueshme.

 

Në vijim të hetimeve, policia ka arrestuar katër persona, të dyshuar për veprat penale “shkatërrim i pronës nga pakujdesia” dhe “shkelje e rregullave të mbrojtjes në punë”. Ndërkohë, katër persona të tjerë janë proceduar penalisht dhe janë nën hetim.

 

Autoritetet bëjnë me dije se hetimet vijojnë për të zbardhur plotësisht rrethanat dhe shkaqet e këtij zjarri që la pas dëme të mëdha materiale.


Djegia e pallatit në Tiranë, biznesmeni mysliman merr përsipër të paguajë qiranë e familjeve që ngelën pa strehë

 

Zjarri i fortë që përfshiu dy ditë më parë një pallat në kompleksin “Arlis”, pranë QSUT dhe farmacisë nr.10 në Tiranë, vijon të prodhojë pasoja të rënda për dhjetëra familje, të cilat kanë mbetur pa strehë dhe pa një zgjidhje të qartë institucionale.

 

Ngjarja, që shkaktoi panik dhe dëme të konsiderueshme materiale, la shumë banorë në qiell të hapur, pasi apartamentet e tyre u bënë të pabanueshme nga flakët. Në ditët pas zjarrit, reagimet institucionale kanë qenë të kufizuara, ndërsa deklarata e prefektit të Tiranës, Shkëlqim Hajdari, ka shkaktuar debat publik, pasi ai sugjeroi që familjet e prekura të strehohen përkohësisht tek të afërmit e tyre.

 

Kjo qasje është kritikuar si e pamjaftueshme përballë një emergjence të tillë sociale, duke rritur presionin ndaj institucioneve për të dhënë zgjidhje konkrete dhe të menjëhershme për banorët e mbetur pa shtëpi.

 

Në këtë kontekst, një reagim i papritur ka ardhur nga sektori privat. Biznesmeni shqiptar Sef Ahmati ka njoftuar publikisht se do të marrë përsipër pagesën e qirasë për disa nga familjet e dëmtuara, për një periudhë disa mujore, deri në gjetjen e një zgjidhjeje më të qëndrueshme.

 

Në një reagim në rrjetet sociale, Ahmati thekson se iniciativa vjen si një detyrim “njerëzor dhe fetar”, duke iu referuar edhe reagimit të institucioneve, që sipas tij ka qenë i papërshtatshëm. Ai bën thirrje për koordinim me Drejtorinë e Emergjencave në Tiranë për të konkretizuar ndihmën.

 

“Shprehim gatishmërinë tonë për të mbuluar qiranë e disa familjeve të dëmtuara, për një periudhë prej disa muajsh, derisa të gjendet një zgjidhje më e qëndrueshme për ta,” shkruan ai, duke shtuar se kjo nismë vjen në solidaritet me familjet që kanë humbur gjithçka nga zjarri.

 

Ndërkohë, situata mbetet ende e paqartë për pjesën më të madhe të banorëve, të cilët presin ndërhyrje konkrete nga shteti për strehim afatgjatë dhe kompensim të dëmeve. Zjarri në kompleksin “Arlis” ka nxjerrë në pah edhe një herë mungesën e mekanizmave të shpejtë për përballimin e emergjencave urbane në kryeqytet.

 

XS
SM
MD
LG