Ministri turk i Jashtëm diskuton konfliktin e armatosur Pakistan-Afganistan me homologët rajonalë
Ministri turk i Jashtëm, Hakan Fidan, të premten bisedoi me telefon me homologët e tij nga Pakistani, Afganistani, Katari dhe Arabia Saudite mbi përleshjet e fundit të armatosura midis Pakistanit dhe Afganistanit, ku humbën jetën disa dhjetëra ushtarë dhe civilë.
Të enjten, Afganistani nisi sulme kufitare kundër Pakistanit “në lidhje” me sulmet ajrore të forcave të tij ajrore brenda Afganistanit të dielën, që shkaktuan viktima të shumta. Islamabad pretendoi se kishte vrarë 70 “terroristë”, ndërsa zyrtarët afganë dhe OKB-ja raportuan për viktima civile, të cilat Pakistan mohon.
Araghchi paralajmëron SHBA-në: Hiqni dorë nga kërkesat e tepërta nëse doni marrëveshje me Iranin
Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi i ka bërë thirrje Washingtonit që të tërhiqet nga kërkesat e tij, pas i konsideron të tepërta, për të një arritur një marrëveshje. Kjo deklaratë vjen pas bisedimeve të zhvilluara në Gjenevë.
Në një bisedë telefonikë me ministrin e Jashtëm egjipitan, Badr Abdelati, diplomati iranian ka diskutuara lidhur me progresin e konsultimeve dhe kushtet që Teherani beson se janë të domosdoshme për arritjen e një marrëveshjeje.
“Suksesi në këtë rrugë kërkon seriozitet dhe realizëm nga ana tjetër, si dhe shmangien e çdo llogaritjeje të gabuar dhe kërkese të tepërt”, tha Abbas Araghchi.
Dëshmon Bill Clinton: “Nuk pashë asgjë që më shqetësoi” tek Epstein - Republikanët kërkojnë shpjegime
Në një dëshmi të zhvilluar me dyer të mbyllura para Komitetit të Mbikëqyrjes të Dhomës së Përfaqësuesve të SHBA-s, ish-Presidenti **Bill Clinton ka deklaruar se nuk ka parë asgjë të dyshimtë gjatë kohës që kaloi me financuesin e ndjerë Jeffrey Epstein, dhe se “nuk bëri asgjë të gabuar”. Deklarata vjen ndërsa hetimet rreth kontakteve të Clintonit me Epsteinin dhe lidhjeve të këtij të fundit me figura të larta publike janë bërë objekt shqyrtimi nga ligjvënësit dhe media të nivelit ndërkombëtar.
Në fjalimin e tij, Clinton tha se nuk do të kishte udhëtuar në avionin e Epsteinit nëse do të kishte qenë në dijeni të pretendimeve për trafikimin e vajzave të mitura dhe se do ta kishte raportuar atë te autoritetet: “Ne jemi këtu vetëm sepse ai e fshehu këtë kaq mirë për kaq shumë kohë”, citohet të ketë thënë ish-presidenti, duke reflektuar mbi faktin që abuzimet e supozuara ishin mbajtur të fshehta për një kohë të gjatë.
Clinton udhëtoi disa herë me avionin e Epsteinit në fillim të viteve 2000, pas largimit nga posti i presidentit dhe para se financuesi të dënohej më 2008 për prostitucion me persona të mitur. Grupet e dokumenteve që janë publikuar nga Departamenti i Drejtësisë të SHBA-s përfshijnë edhe foto të Clintonit me gra të cilave u janë mbuluar fytyrat, duke ngritur pyetje rreth natyrës së kontakteve.
“Nuk pashë asgjë, dhe nuk bëra asgjë të gabuar”, vijoi të përsërisë Clinton para anëtarëve të komitetit, teksa përballë tij jepet edhe njëherë shpjegimi për atë çfarë ndodhi gjatë takimeve me Epstein.
Dëgjimi, i mbajtur në afërsi të shtëpisë së familjes Clinton në Westchester County, New York, vjen një ditë pas dëshmisë së Hillary Clinton para të njëjtit panel. Kryetari republikan i komitetit, James Comer, tha se do të kërkojë shpjegime të mëtejshme mbi fotot e publikuara dhe mundësinë e një lidhjeje mes Epsteinit dhe Fondacionit Clinton, një çështje që ka tërhequr vëmendjen e kombeve të medias botërore.
Comer paralajmëroi se video e dëshmisë së Hillary Clinton mund të publikohet shumë shpejt, ndërkohë që ka insisituruar se Clintonët nuk janë akuzuar zyrtarisht për ndonjë veprim penal. Hetuesit dhe komisionet ligjvënëse po e ndjekin ngushtë këtë çështje, ndërsa reagimet publike dhe interesimi i medias ndërkombëtare vazhdojnë të rriten.
Gjithçka që duhet të dini: Si arritën Afganistani dhe Pakistani në këtë pikë përshkallëzimi?
Përshkallëzimi i fundit, gjatë të cilit sulmet ajrore pakistaneze goditën Kabulin, Kandaharin dhe Paktian të premten në mëngjes, si dhe përplasja katërorëshe në kufi që la të paktën tetë ushtarë afganë dhe dymbëdhjetë pakistanezë të vrarë, nuk ndodhi brenda natës.
Tensionet janë grumbulluar ndër vite, ndërsa rajoni malor në kufirin mes dy vendeve fqinje u shndërrua në strehë për terroristët, dhe sulmet brenda Pakistanit u shtuan ndjeshëm pas vitit 2021.
Nga këndvështrimi i Islamabadit, pika e kthesës ishte rikthimi në pushtet i talebanëve afganë në gusht 2021, pas Marrëveshjes së Dohas dhe tërheqjes së forcave të udhëhequra nga SHBA-ja.
Fillimisht, Pakistani e mirëpriti marrjen e pushtetit nga talebanët, me kryeministrin e atëhershëm Imran Khan që deklaroi publikisht se afganët kishin “thyer zinxhirët e skllavërisë”. Por shpejt, sipas zyrtarëve pakistanezë të sigurisë, optimizmi strategjik u zëvendësua nga shqetësime serioze sigurie: ringritja e Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP).
TTP-ja, e formuar në vitin 2007 si një ombrellë për grupet terroriste në veriperëndim të Pakistanit, prej kohësh operonte përtej kufirit të depërtueshëm. Gjatë pushtimit amerikan të Afganistanit në vitet 2000, militantët e TTP-së mbështetën talebanët afganë dhe gëzonin strehë të sigurta përtej kufirit, ashtu siç elementë të talebanëve afganë kishin gjetur më parë strehë në zonat fisnore të Pakistanit.
Kur talebanët u rikthyen në Kabul në vitin 2021, Pakistani priste bashkëpunim kundër grupeve anti-pakistaneze. Në vend të kësaj, sipas pretendimeve të Islamabadit, TTP-ja gjeti hapësirë të re për t’u riorganizuar në territorin afgan.
Sipas ushtrisë pakistaneze, sulmet terroriste nisën të rriteshin në vitin 2021 – i njëjti vit kur pushteti ndryshoi në Kabul. Atë vit, 193 terroristë u vranë në Pakistan, krahasuar me 592 efektivë të forcave të rendit, një raport 1 me 3./ TRT Balkan
Deri në vitin 2025, 2.597 terroristë u eliminuan, ndërsa 1.235 zyrtarë sigurie dhe civilë u vranë – duke e përmbysur raportin në 2 me 1.
Monitorues të pavarur, si projekti Armed Conflict Location & Event Data (ACLED), kanë regjistruar gjithashtu rritje të terrorizmit në Pakistan që nga viti 2022.
Sulmet e marra përsipër nga TTP-ja, nga atentatet vetëvrasëse deri te pritë kundër objekteve të sigurisë, janë shtuar në mënyrë të vazhdueshme.
TTP-ja ka kryer disa nga sulmet më vdekjeprurëse në Pakistan gjatë dekadës së fundit, përfshirë sulmin ndaj aeroportit të Karaçit ku u vranë 28 persona, si dhe masakrën në një shkollë të drejtuar nga ushtria në veriperëndim, ku u vranë 141 persona – kryesisht fëmijë – një akt që, sipas analistëve të sigurisë, nxiti një valë operacionesh ushtarake kundër terroristëve.
Një raport i publikuar në janar nga instituti me bazë në Islamabad, Pak Institute for Peace Studies (PIPS), konstatoi se Pakistani përjetoi një përshkallëzim të ndjeshëm të dhunës terroriste në vitin 2025, me mbi 1.000 persona të vrarë në rreth 699 sulme në të gjithë vendin.
Zyrtarët pakistanezë thonë se kanë “prova të pakundërshtueshme” se valët e fundit të sulmeve janë planifikuar nga territori afgan, përfshirë një sulm në Bajaur më 17 shkurt që vrau 11 efektivë sigurie dhe dy civilë, i kryer, sipas tyre, nga një shtetas afgan. Kabuli i mohon këto akuza.
Sipas një raporti të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, autoritetet afgane kanë furnizuar me armë TTP-në.
Kabuli këmbëngul se nuk lejon që territori afgan të përdoret kundër asnjë vendi dhe ka mohuar vazhdimisht praninë e terroristëve të TTP-së në Afganistan. Nga ana tjetër, akuzon Pakistanin për strehim të degës rajonale të Daesh-it – një pretendim që Islamabadi e hedh poshtë. Këto akuza të ndërsjella pasqyrojnë një prishje të thellë të besimit mes dy vendeve që ndajnë lidhje të gjata kulturore dhe fetare.
Pakistani akuzon Afganistanin për strehim të grupeve militante, ndërsa dy fqinjët vazhdojnë shkëmbimin e sulmeve përtej kufirit.
Përshkallëzimi i fundit vjen pas sulmeve ajrore pakistaneze javën e kaluar, për të cilat Islamabadi tha se vranë 70 “terroristë” në Afganistan. Kabuli deklaroi se u kundërpërgjigj me operacione hakmarrëse përgjatë kufirit të enjten në mbrëmje.
Më pas pasuan sulmet gjatë natës mbi Kabul dhe qytete të tjera. Zyrtarët afganë thanë se nuk pati viktima nga këto sulme. Zëdhënësi i kryeministrit pakistanez, Mosharraf Zaidi, pretendoi se 133 ushtarë afganë u vranë dhe mbi 200 u plagosën, ndërsa dhjetëra poste ushtarake dhe mjete të blinduara u shkatërruan.
Të dyja palët raportojnë humbje të rënda, dhe konflikti ka tërhequr tashmë shqetësimin e komunitetit ndërkombëtar.
Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, u ka bërë thirrje palëve të respektojnë të drejtën ndërkombëtare dhe të kërkojnë një zgjidhje diplomatike. Përshkallëzimi ndodh në një kohë kur rajoni tashmë është në tension, për shkak të grumbullimit të madh ushtarak amerikan në përgatitje për një sulm të mundshëm ndaj Iranit.
Përpjekjet e mëparshme për ndërmjetësim nga Turqia, Katari dhe Arabia Saudite kishin sjellë një armëpushim të brishtë pas përplasjeve vdekjeprurëse në tetor të vitit të kaluar, por kjo marrëveshje nuk u mbajt.
Tensionet me Iranin/ SHBA i kërkon stafit të ambasadës në Izrael të largohet menjëherë
Shtetet e Bashkuara u kanë kërkuar disa punonjësve të ambasadës në Izrael që të largohen menjëherë, nëse e konsiderojnë të nevojshme, në një klimë tensioni të shtuar pas paralajmërimeve të Presidentit Donald Trump për një sulm të mundshëm ndaj Iranit.
Mesazhi është përcjellë përmes një emaili nga ambasadori amerikan në Izrael, Mike Huckabee, dërguar stafit të misionit diplomatik.
Në të theksohet se ata që dëshirojnë të largohen duhet ta bëjnë këtë “SOT”, duke shtuar se udhëzimi është dhënë “nga një tepricë kujdesi” pas takimeve dhe telefonatave të zhvilluara gjatë natës, përfshirë komunikime me Departamentin e Shtetit, sipas NBC.
“Nuk ka nevojë për panik”, thuhej në email, por paralajmërohej se ata që planifikojnë të largohen duhet të rezervojnë sa më shpejt fluturimet, për shkak të rritjes së pritshme të kërkesës.
Ambasada amerikane në Jerusalem konfirmoi se personeli jo i domosdoshëm dhe familjarët e tyre mund të largohen nga Izraeli për shkak të “rreziqeve të sigurisë”, pa dhënë detaje të mëtejshme.
Ky vendim vjen pasi SHBA ka urdhëruar më herët largimin e detyrueshëm të disa punonjësve nga ambasada në Bejrut.
Tensione pas bisedimeve në Gjenevë
Zhvillimet ndodhin në një moment kur raundi i fundit i bisedimeve mes Uashingtonit dhe Teheranit për programin bërthamor iranian përfundoi pa një përparim të dukshëm.
Presidenti Trump ka mbikëqyrur një grumbullim të madh forcash ushtarake amerikane në Lindjen e Mesme, më i madhi në dekada.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, do të udhëtojë në Izrael të hënën për të diskutuar “një sërë prioritetesh rajonale”, përfshirë Iranin.
Ndërkohë, zëvendëspresidenti JD Vance pritet të takohet në Uashington me ministrin e Jashtëm të Omanit, Badr al-Busaidi, i cili ka ndërmjetësuar bisedimet në Gjenevë.
Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, i cilësoi bisedimet si pozitive, duke theksuar se ato zgjatën rreth gjashtë orë dhe ishin indirekte.
Edhe ndërmjetësi nga Omani foli për “përparim të rëndësishëm”, duke shtuar se negociatat do të rifillojnë pas konsultimeve në kryeqytetet respektive, me diskutime teknike të pritshme javën e ardhshme në Vjenë.
Paralajmërime dhe evakuime
Irani ka paralajmëruar se do të sulmojë bazat amerikane në rajon nëse sulmohet, ndërsa një përshkallëzim mund të përfshijë edhe Izraelin.
Situata ka shtyrë disa vende të tërheqin familjarët e stafit diplomatik nga rajoni ose të këshillojnë qytetarët të shmangin udhëtimet drejt Iranit.
Britania e Madhe ka njoftuar se ka tërhequr përkohësisht personelin nga Irani për shkak të situatës së sigurisë, ndërsa Kina u ka bërë thirrje qytetarëve të saj të shmangin udhëtimet drejt Iranit dhe atyre që ndodhen atje të largohen sa më parë.
Disa kompani ajrore, përfshirë KLM, kanë njoftuar pezullimin e fluturimeve nga aeroporti “Ben Gurion” në Tel Aviv, mes shqetësimeve për një përshkallëzim të mundshëm ushtarak në rajon.