Lidhje


Administrata Trump pranon: Nuk kishte informacione që Irani do të sulmonte i pari forcat amerikane

 

Administrata e presidentit amerikan Donald Trump pranoi në takime me dyer të mbyllura me stafin e Kongresit të dielën se nuk kishte informacione të inteligjencës që të tregonin se Irani po planifikonte të sulmonte i pari forcat amerikane, thanë dy persona të njohur me çështjen.

 

Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli ndërmorën të shtunën sulmet më ambicioze ndaj Iranit në dekada, duke vrarë Udhëheqësin Suprem Ajatollah Ali Khamenei, duke fundosur anije luftarake iraniane dhe duke goditur mbi 1.000 objektiva, sipas zyrtarëve.

 

Megjithatë, deklaratat e së dielës në Kongres duket se dobësuan një nga argumentet kryesore të administratës për nisjen e luftës. Një ditë më parë, zyrtarë të lartë kishin deklaruar para mediave se presidenti Trump vendosi të niste sulmet pjesërisht për shkak të treguesve se Irani mund të godiste forcat amerikane në Lindjen e Mesme, “ndoshta në mënyrë parandaluese”. Sipas tyre, Trump nuk do të “qëndronte pasiv dhe të lejonte që forcat amerikane në rajon të përthithnin sulme”.

 

Informime mbi 90 minuta në Pentagon

 

Zyrtarët e Pentagonit informuan për më shumë se 90 minuta stafin demokrat dhe republikan të disa komisioneve të sigurisë kombëtare në Senat dhe në Dhomën e Përfaqësuesve lidhur me operacionet ushtarake në Iran, bëri të ditur më herët zëdhënësi i Shtëpisë së Bardhë, Dylan Johnson.

 

Sipas burimeve që folën për Reuters në kushte anonimiteti, në këto informime u theksua se raketat balistike të Iranit dhe forcat e tij aleate në rajon përbënin një kërcënim të menjëhershëm për interesat amerikane, por nuk kishte inteligjencë që të provonte se Teherani do të sulmonte i pari forcat amerikane.

 

Trump deklaroi se operacioni, i cili pritet të zgjasë disa javë, synon të sigurojë që Irani të mos pajiset me armë bërthamore, të kufizojë programin e tij raketor dhe të eliminojë kërcënimet ndaj SHBA-së dhe aleatëve të saj. Ai u ka bërë thirrje iranianëve të ngrihen kundër qeverisë së tyre.

 

Demokratët: “Luftë me zgjedhje”

 

Demokratët kanë akuzuar Trumpin se ka nisur një “luftë me zgjedhje” dhe kanë kundërshtuar argumentet e tij për braktisjen e bisedimeve të paqes, për të cilat ndërmjetësi Oman kishte deklaruar se ende kishin potencial.

 

Trump ka pretenduar, pa paraqitur prova, se Irani ishte pranë sigurimit të kapaciteteve për të goditur Shtetet e Bashkuara me raketa balistike. Burime të njohura me raportet e inteligjencës i thanë Reuters se ky pretendim nuk mbështetej nga të dhënat zyrtare dhe dukej i ekzagjeruar.

 

Dyshimet mbi justifikimin e luftës vijnë në një kohë kur ushtria amerikane konfirmoi viktimat e para në këtë konflikt.

 

Tre ushtarë amerikanë të vrarë

 

Komanda Qendrore e SHBA-së njoftoi se tre ushtarë amerikanë u vranë dhe pesë të tjerë u plagosën rëndë. Disa ushtarë të tjerë pësuan lëndime të lehta nga copëzat e predhave dhe tronditje nga shpërthimet.

 

Sipas ushtrisë, avionë dhe anije luftarake amerikane kanë goditur mbi 1.000 objektiva iraniane që prej urdhrit të Trump për nisjen e operacioneve të mëdha luftarake. Mes tyre përfshihen bombarduesit B-2 që hodhën bomba 900 kilogramëshe mbi objekte të fortifikuara dhe nëntokësore të raketave iraniane.

 

Një sondazh i Reuters/Ipsos i publikuar të dielën tregoi se 27% e amerikanëve mbështesin sulmet, 43% i kundërshtojnë, ndërsa 29% janë të pavendosur.


Pentagoni paralajmëron: Operacioni në Iran nuk është i shkurtër – priten viktima të tjera amerikane

 

 

Pentagoni minimizoi të hënën shqetësimet se sulmi amerikan ndaj Iranit mund ta fusë SHBA-në në një konflikt të ri dhe të zgjatur në Lindjen e Mesme, megjithëse zyrtarët nuk dhanë një afat kohor për operacionin dhe paralajmëruan se priten viktima të tjera amerikane.

Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli nisën të shtunën sulmet më të mëdha ndaj Iranit në dekada, duke vrarë Udhëheqësin Suprem Ajatollah Ali Khamenei, duke fundosur anije luftarake iraniane dhe duke goditur mbi 1.000 objektiva.

Në konferencën e parë për shtyp të Pentagonit që nga fillimi i konfliktit, gjenerali amerikan Dan Caine, kryetar i Shefave të Shtabit të Përbashkët, deklaroi se arritja e objektivave ushtarake në Iran do të kërkojë kohë. Sekretari i Mbrojtjes, Pete Hegseth, sqaroi se synimi është shkatërrimi i flotës detare iraniane dhe kapaciteteve të saj të gjera raketore, të cilat – sipas tij – mund të mbrojnë përpjekje të fshehta për ndërtimin e një arme bërthamore. Irani e mohon se synon të pajiset me armë bërthamore.

Duke iu përgjigjur kritikëve, Hegseth deklaroi: “Kjo nuk është Irak. Kjo nuk është një luftë e pafundme”, por shmangu dhënien e një afati konkret për operacionin, ndërkohë që presidenti Donald Trump ka sugjeruar se sulmet mund të zgjasin deri në katër javë.

Viktima amerikane dhe incidente

Sulmet amerikano-izraelite kanë shkaktuar një kundërpërgjigje të gjerë nga Irani. Shumë prej dronëve dhe raketave janë interceptuar nga forcat amerikane dhe aleatët rajonalë, por disa sulme kanë shkaktuar humbje.

Ushtria amerikane njoftoi se një ushtar i katërt amerikan vdiq të hënën si pasojë e plagëve të marra në operacionet kundër Iranit. Gjithashtu, gjashtë ushtarë të tjerë u plagosën kur mbrojtja ajrore e Kuvajtit rrëzoi gabimisht tre avionë luftarakë F-15 amerikanë.

“Presim humbje të tjera”, tha gjenerali Caine, duke theksuar se bëhet fjalë për “operacione të mëdha luftarake”.

Debati politik dhe inteligjenca

Demokratët e kanë akuzuar Trumpin se po rrezikon jetët e amerikanëve për një “luftë me zgjedhje”, duke kundërshtuar argumentet e tij për braktisjen e bisedimeve të paqes, të cilat ndërmjetësi Oman kishte thënë se mbeteshin premtuese.

Trump ka pretenduar, pa paraqitur prova, se Irani ishte pranë sigurimit të kapaciteteve për të goditur SHBA-në me raketa balistike. Burime të njohura me raportet e inteligjencës i thanë Reuters se ky pretendim nuk mbështetej nga raportet zyrtare dhe dukej i ekzagjeruar.

Po ashtu, zyrtarë të administratës pranuan në informime me dyer të mbyllura në Kongres se nuk kishte inteligjencë që të tregonte se Irani planifikonte të sulmonte i pari forcat amerikane, çka bie në kundërshtim me deklaratat publike të mëparshme të disa zyrtarëve të lartë.

Përforcim ushtarak në rajon

Ndërkohë, Shtetet e Bashkuara po vazhdojnë përforcimin ushtarak në Lindjen e Mesme, në dislokimin më të madh që nga pushtimi i Irakut në vitin 2003.

“Kjo nuk është një operacion i vetëm brenda natës. Objektivat ushtarake do të kërkojnë kohë dhe në disa raste do të jenë të vështira për t’u arritur”, tha Caine.

Megjithë sulmet ajrore, udhëheqja konservatore iraniane nuk ka dhënë shenja dorëzimi. Ekspertët ushtarakë vlerësojnë se fuqia ajrore amerikane dhe izraelite, pa prani trupash tokësore, mund të mos jetë e mjaftueshme për të rrëzuar regjimin.

Hegseth deklaroi se aktualisht nuk ka trupa amerikane në terren, por nuk e përjashtoi plotësisht këtë mundësi. “Presidenti Trump siguron që armiqtë tanë ta kuptojnë se do të shkojmë aq larg sa të jetë e nevojshme për të mbrojtur interesat amerikane”, tha ai, duke shtuar se kjo nuk nënkupton domosdoshmërisht një angazhim masiv dhe afatgjatë ushtarak./ Reuters


Irani lëshon raketa drejt Europës, bombardon bazën ushtarake angleze

Një dron goditi bazën ajrore britanike RAF Akrotiri në Qipro rreth mesnatës së së dielës, duke detyruar autoritetet ushtarake të kryejnë një evakuim të pjesshëm. Ngjarja vjen në ditën e tretë të luftës në Lindjen e Mesme, ndërsa tensionet po përshkallëzohen mes SHBA-Izraelit dhe Iranit.

 

Autoritetet qipriote njoftuan se edhe dy dronë të tjerë u bllokuan të hënën në mëngjes, çka sugjeron se baza britanike mund të jetë objektiv i një serie sulmesh të vazhdueshme.

 

Ministria britanike e Mbrojtjes konfirmoi incidentin, duke deklaruar se forcat e armatosura reaguan menjëherë ndaj një sulmi të dyshuar me dron dhe se niveli i sigurisë në rajon është ngritur në maksimum. Sipas informacioneve paraprake, nuk raportohet për viktima, ndërsa dëmet materiale janë të kufizuara.

 

Banorëve që jetojnë pranë bazës iu kërkua të qëndronin në shtëpi për arsye sigurie, ndërsa familjarët e personelit ushtarak britanik janë zhvendosur përkohësisht në zona të tjera të Qipros.

 

Sulmi ndodhi vetëm disa orë pasi kryeministri britanik Keir Starmer pranoi kërkesën e SHBA-së për të përdorur bazat ushtarake britanike në operacionet kundër objekteve raketore iraniane. Megjithatë, zyrtarët thonë se koha e fluturimit tregon se droni mund të jetë lëshuar përpara shpalljes së këtij vendimi.

 

Ende nuk dihet nga është nisur sulmi. Sipas vlerësimeve fillestare, droni mund të jetë lëshuar direkt nga Irani ose nga grupe aleate të Teheranit në rajon, si Hezbollah në Liban. Edhe pse Londra ka tentuar të kufizojë përfshirjen direkte në konflikt, Irani e konsideron Britaninë një aleat të ngushtë të SHBA-së.

 

Presidenti i Qipros, Nikos Christodoulides, deklaroi se baza u godit nga një dron tip Shahed, duke theksuar se Qiproja nuk merr pjesë në operacione ushtarake.

 

Baza RAF Akrotiri është një nga pikat strategjike më të rëndësishme të Britanisë në Lindjen e Mesme dhe përdoret për operacione ajrore dhe misione ushtarake në rajon. Sulmi i fundit konsiderohet i pari i drejtpërdrejtë ndaj saj që nga vitet ’80.

 

Ndërkohë, konflikti në Lindjen e Mesme po hyn në ditën e tretë, me SHBA-në dhe Izraelin që vazhdojnë goditjet ndaj Iranit pas vrasjes së liderit suprem iranian, Ali Khamenei, në një sulm ajror. Situata ka ngritur shqetësime edhe për sigurinë e qindra mijëra shtetasve britanikë që ndodhen në rajon.


Trump paralajmëron sulme katastrofike në Iran: Ende nuk kemi nisur valën e madhe

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, deklaroi në një intervistë telefonike për CNN se ushtria amerikane po “e godet fort” Iranin, por paralajmëroi se “vala e madhe” e sulmeve ende nuk ka ndodhur.

 

Në një bisedë nëntëminutëshe me gazetarin Jake Tapper, Trump u shpreh: “Po i godasim fort. Mendoj se po shkon shumë mirë. Është shumë e fuqishme. Kemi ushtrinë më të madhe në botë dhe po e përdorim.”

 

“Vala e madhe po vjen”

 

I pyetur se sa mund të zgjasë konflikti, presidenti tha se nuk dëshiron që lufta të zgjasë shumë. “Gjithmonë kam menduar se do të zgjaste katër javë. Dhe jemi pak përpara afatit,” u shpreh ai.

 

Trump theksoi se SHBA po ndërmerr hapa edhe përtej ofensivës ushtarake për të ndihmuar popullin iranian, por paralajmëroi se situata do të përkeqësohet:


“Ende nuk kemi filluar t’i godasim fort. Vala e madhe ende nuk ka ndodhur. E madhja po vjen shumë shpejt.”

 

“Surpriza më e madhe”: Reagimi i vendeve arabe

 

Sipas Trump, “surpriza më e madhe” deri tani kanë qenë sulmet iraniane ndaj vendeve arabe në rajon, përfshirë Bahreinin, Jordaninë, Kuvajtin, Katarin dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.

 

“Ishim të befasuar. U thamë: ‘Ne e kemi situatën nën kontroll’, por tani ata duan të luftojnë dhe po luftojnë në mënyrë agresive,” tha ai.

 

Presidenti shtoi se sulmet iraniane ndaj objekteve civile, përfshirë një hotel dhe një pallat banimi, i kanë zemëruar vendet e rajonit.

 

Pasiguri për udhëheqjen në Iran

 

Duke folur për situatën e brendshme në Iran, Trump tha se nuk është e qartë se kush po e drejton aktualisht vendin, pas goditjeve të para amerikane.

 

“Humbën shumë në drejtim të udhëheqjes. 49 persona. Ishte një goditje e jashtëzakonshme,” deklaroi ai, duke shtuar se disa prej tyre konsideroheshin si figura kyçe për të ardhmen e regjimit.

 

Sipas tij, udhëheqësit iranianë “u treguan arrogantë” duke u mbledhur të gjithë në një vend, duke menduar se nuk mund të zbuloheshin.

 

“Nuk arritëm marrëveshje”

 

Trump theksoi se administrata e tij kishte tentuar të negocionte me Teheranin, por pa sukses. Ai tha se pala iraniane nuk pranoi të ndalte pasurimin e uraniumit.

 

Duke kritikuar marrëveshjen bërthamore të nënshkruar gjatë presidencës së Barack Obama, Trump e cilësoi atë si “një rrugë drejt bombës”, duke pretenduar se Irani do të kishte siguruar armë bërthamore brenda pak vitesh.

 

Ai përmendi gjithashtu eliminimin e gjeneralit iranian Qasem Soleimani në vitin 2020 si pjesë të një fushate afatgjatë kundër kërcënimit iranian.

 

“Ne po e trajtojmë këtë çështje në mënyrën e duhur. Nuk kemi pse të shqetësohemi për marrëveshje,” përfundoi Trump, para se të mbyllte telefonatën.


Alarm nga Brukseli: Von der Leyen dënon Iranin dhe kërkon ulje tensioni

 

Presidentja e Komisioni Evropian, Ursula von der Leyen, bëri thirrje për uljen e menjëhershme të tensioneve në Lindjen e Mesme dhe shmangien e një përshkallëzimi të mëtejshëm të situatës së sigurisë në rajon.

 

“Duhet të punojmë shumë për të ulur tensionet dhe për të parandaluar përhapjen e konfliktit në rajon. Zhvillimet e fundit në Lindjen e Mesme janë shqetësuese”, deklaroi ajo, duke iu referuar sulmeve të raportuara ndaj një baze britanike në Qipro dhe një rafinerie në Arabinë Saudite.

 

Von der Leyen theksoi se vetëm një zgjidhje diplomatike mund të jetë e qëndrueshme në afatgjatë. Ajo përmendi si kushte thelbësore një tranzicion të besueshëm për Iranin, pezullimin përfundimtar të programeve të tij të raketave bërthamore dhe balistike, si edhe ndalimin e aktiviteteve destabilizuese në rajon.

 

Presidentja e Komisionit Evropian dënoi “në termat më të forta të mundshme këto sulme të pamatura dhe pa dallim nga Irani dhe përfaqësuesit e tij kundër territoreve sovrane në rajon”, duke bërë të ditur se situata do të diskutohet në një takim të Kolegjit të Sigurisë të Komisionit Evropian.

XS
SM
MD
LG