Financial Times: Italia dhe Franca në bisedime sekrete me Iranin për kalimin e naftës në Ngushticën e Hormuzit

Friday, 13 March 2026 20:34

• Written by Mexhis

Franca dhe Italia thuhet se kanë hapur bisedime me zyrtarët iranianë me shpresën e negociimit të një marrëveshjeje për të lejuar anijet e tyre të kalojnë Ngushticën e Hormuzit, pasi një bllokim prej një jave në korsinë e transportit detar ka shkaktuar kaos në tregjet globale të energjisë.

Të dy vendet, të cilat kanë parë rritje të çmimeve të gazit, po kërkojnë të hapin bisedime me Teheranin, thanë zyrtarë të paidentifikuar për Financial Times .

Irani ka kërcënuar se do t’i “vërë flakën” çdo anijeje që kalon nëpër Hormuzin pa lejen e tij dhe si rezultat, kanali përmes të cilit rrjedh më shumë se 20% e kërkesës ditore botërore për naftë ka qenë praktikisht në një bllokim.

Mojtaba Khamenei, i cili u emërua si Udhëheqësi i ri Suprem i Iranit pasi babai i tij u vra në një sulm ajror amerikan, tha në një mesazh të enjten se do të vazhdonte të bllokonte ngushticën.

Anijet luftarake nga Italia, Franca dhe Greqia të stacionuara në Detin e Kuq nuk janë të përgatitura të shoqërojnë anijet përmes ngushticës, raportoi FT, dhe ushtria amerikane gjithashtu ka refuzuar një sërë kërkesash për të shoqëruar cisternat e naftës përmes kalimit.

Aftësia për të prishur tregun e naftës është një nga levat më të vlefshme të Iranit në konfliktin e vazhdueshëm, i cili deri më tani nuk përfshin drejtpërdrejt Francën apo Italinë, dhe është e paqartë se sa i gatshëm do të jetë vendi për të negociuar me kombet.

Çmimet e karburantit janë rritur në Francë mesatarisht me rreth 15 cent për litër, ose 57 cent për galon, që nga fillimi i konfliktit, dhe rreth 34 cent për galon në Itali.

Konflikti i vazhdueshëm në Iran ka ndikuar në furnizimin global me naftë në shumë mënyra, pasi Ngushtica e Hormuzit lidh Gjirin me Detin Arabik.

Rreth 20 milionë fuçi naftë kaluan nëpër Ngushticën e Hormuzit çdo ditë vitin e kaluar, ekuivalenti i rreth një dite përdorimi të naftës nga SHBA-të.

Përveç bllokimit të kalimit, sulmet hakmarrëse nga Irani detyruan ndërprerjen e prodhimit në rafineritë në Arabinë Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Katar.

Irani, i cili prodhon më pak se 5% të naftës botërore çdo vit, gjithashtu pati rafineri të dëmtuara. Brent, standardi ndërkombëtar i naftës, është rritur në më shumë se 100 dollarë për fuçi në disa raste që nga fillimi i konfliktit. Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë tha se vendet e saj anëtare do të lirojnë 400 milionë fuçi naftë nga rezervat e emergjencës për të luftuar ndërprerjet e furnizimit, lirimi më i madh i rezervave në histori.

Të enjten, SHBA-të thanë se po ndalonin sanksionet e tyre ndaj naftës ruse për të lejuar blerjen e naftës që tashmë është bllokuar në det, dhe po shqyrtojnë heqjen dorë përkohësisht nga Akti Jones , një ligj për transportin detar, për të lejuar më shumë anije të dorëzojnë në portet amerikane.

Shtëpia e Bardhë më herët këtë javë premtoi se rritja e çmimeve të gazit do të ishte e përkohshme, me sekretaren e shtypit Karoline Leavitt që u zotua se “amerikanët do të shohin çmimet e naftës dhe gazit të bien me shpejtësi, potencialisht edhe më të ulëta se sa ishin” para sulmit ndaj Iranit. Megjithatë, të enjten Trump e zhvendosi theksin nga mbajtja e çmimeve të ulëta të gazit, duke theksuar se SHBA-të fitojnë “shumë para” kur çmimet e naftës rriten.

“Do të qëndrojmë larg ferrit” - Erdogan: Turqia nuk do të përfshihet në luftë me Iranin

Friday, 13 March 2026 20:34

• Written by Mexhis

Presidenti i Turkqisë, Recep Tayyip Erdogan, deklaroi se vendi i tij nuk do të përfshihet në konfliktin mes Iranit, Israelit dhe Shteteve të Bashkuara, por theksoi se Ankaraja është e përgatitur për çdo kërcënim ndaj sigurisë së saj. Sipas tij, Turqia ka kapur një raketë të tretë balistike iraniane të lëshuar drejt territorit turk.

Duke folur për situatën e sigurisë, Erdogan tha se autoritetet turke po marrin masa parandaluese për mbrojtjen e hapësirës ajrore. “Po marrim të gjitha masat parandaluese kundër çdo kërcënimi ndaj hapësirës sonë ajrore, siç bëmë edhe mbrëmë”, u shpreh ai.

Presidenti turk theksoi se prioriteti kryesor i Ankarasë është të qëndrojë jashtë përshkallëzimit të konfliktit rajonal.

“Prioriteti ynë kryesor është ta mbajmë vendin tonë larg këtij ferri. Largimi i vendit tonë nga kjo vatër zjarri është përparësia jonë më e lartë”, deklaroi Erdogan, duke shtuar se Turqia është e gatshme të përballet me çdo lloj kërcënimi.

Armët e reja amerikane për Tajvanin mund të miratohen pas udhëtimit të Trump në Kinë

Friday, 13 March 2026 20:33

• Written by Mexhis

Një paketë e madhe armësh amerikane për Tajvanin, që përfshin raketa interceptuese të përparuara, është gati për miratimin e Presidentit Donald Trump dhe mund të nënshkruhet pas udhëtimit të tij në Kinë këtë muaj, thanë burime të informuara mbi diskutimet.

Me një çmim prej rreth 14 miliardë dollarësh, marrëveshja e armëve do të ishte më e madhja ndonjëherë për ishullin e qeverisur demokratikisht, i cili përballet me presion ushtarak në rritje të vazhdueshme nga Kina.

Sipas burimeve te Reuters, marrëveshja po mbahet sekret përpara udhëtimit të planifikuar të Trump në Pekin nga 31 marsi deri më 2 prill për t’u takuar me Presidentin Xi Jinping, por mund të shpallet pasi ai të kthehet.

Xi i tha Trump në shkurt se shitjet e armëve në Tajvan, të cilin Pekini e pretendon si territorin e vet, duhet të trajtohen me “kujdes”.

Lëvizjet e Trump për të siguruar një marrëveshje të favorshme tregtare me Kinën kanë ngritur shqetësime midis disa vëzhguesve të Kinës se ai mund të frenojë mbështetjen ushtarake amerikane për Tajvanin. Por miratimi i armëve në pritje sugjeron se administrata planifikon të ruajë ose edhe të rrisë mbështetjen.

Kjo nga ana tjetër do të lehtësonte ankthin në Taipei.

Paketa përbëhet kryesisht nga raketa mbrojtëse ajrore PAC-3 dhe NASAMS, tha një nga burimet.

“Sapo presidenti të japë miratimin, ato janë gati për t’u shpallur zyrtarisht. Gjithçka është bërë”, tha personi, i cili, ashtu si të tjerët, foli në kushte anonimiteti për shkak të ndjeshmërisë së çështjes.

Burimi shtoi se edhe 6 miliardë dollarë të tjerë në aftësi mbrojtëse “asimetrike” ishin gjithashtu në pritje të miratimit dhe mund të shpalleshin në paketa të lidhura ose pasuese. Burimi nuk pranoi të specifikonte se cilat janë këto aftësi.

Strategjia e Sigurisë Kombëtare e Trump, e lëshuar në fund të vitit të kaluar, thotë se parandalimi i konfliktit mbi Tajvanin është një përparësi për Uashingtonin, “idealisht duke ruajtur mbipeshën ushtarake”.

Por komentet e Trump, përfshirë një vërejtje në shkurt për gazetarët se ai po “fliste” me Xi-në rreth shitjeve të armëve në Tajvan, kanë ngjallur spekulime se ai mund të zvogëlojë praktikën e gjatë të SHBA-së për t’i ofruar Tajvanit mjetet për të mbrojtur veten, e cila është e shkruar në ligjin amerikan.

Megjithatë, miratimet e shitjes së armëve nga Trump në ishull gjatë mandatit të tij të dytë tashmë e kanë tejkaluar shumën e miratuar nga paraardhësi i tij demokrat Joe Biden gjatë katër viteve, duke përfshirë një paketë prej 11 miliardë dollarësh në dhjetor që dha dritën jeshile për raketa, dronë, artileri dhe pjesë të ndryshme avionësh.

Analistët thonë se administratat amerikane, që prej dekadash, i kanë caktua miratimet e armëve për Tajvanin sipas një angazhimi të ndjeshëm politik me Pekinin.

Ministria e Jashtme e Kinës tha në një deklaratë për Reuters se “kundërshtimi i qeverisë ndaj shitjeve të armëve amerikane në rajonin e Tajvanit të Kinës është i qëndrueshëm dhe i qartë”.

Kina, e cila e konsideron Tajvanin territor të vetin , kërkon rregullisht që SHBA-të të ndalojnë shitjen e armëve.

Në përgjigje të pyetjeve drejtuar Shtëpisë së Bardhë, një zyrtar i lartë amerikan konfirmoi se ishin duke u hartuar më shumë miratime për armë.

“Shitja e armëve po ecën me hapa të mbarë. Nuk ka asnjë ndryshim në politikën tonë në lidhje me Tajvanin”, tha zyrtari.

I vëzhguar me ngadalësi në Taipei

Dy burime nga Tajvani, të njohura me çështjen, thanë se Uashingtoni i ka siguruar vazhdimisht ata për mbështetjen e tij.

Por samiti i ardhshëm ka qenë një burim pasigurie.

Pekini po kërkonte të vononte shitjet e armëve amerikane në Tajvan dhe është përpjekur të krijojë një atmosferë më të mirë përpara samitit, duke përfshirë edhe zbutjen e presionit ushtarak në ishull, tha një burim tjetër nga Tajvani i njohur me çështjen.

“Megjithatë, ne kemi besim tek Trump. Pekini e ka nënvlerësuar vizionin strategjik të Shtëpisë së Bardhë”, tha burimi.

Ministria e mbrojtjes e Tajvanit i tha Reuters se projektet e saj të prokurimit të armëve kanë përfunduar “koordinimin paraprak” me palën amerikane dhe Agjencia e Bashkëpunimit të Sigurisë së Mbrojtjes e SHBA-së ka dhënë informacion mbi artikujt që do të blihen dhe oraret e dorëzimit.

Ministria e mbrojtjes e Tajvanit tha në janar se një marrëveshje armësh me SHBA-në që mbulon katër artikuj ishte në prag, por tha se nuk mund të jepte detaje përpara se ato t’i ofroheshin Kongresit të SHBA-së, procesi i zakonshëm për miratimin e shitjeve të tilla.

Departamenti Amerikan i Shtetit ka thënë se mbështet rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes nga ishulli. Raymond Greene, diplomati më i lartë i Uashingtonit në Tajvan, tha në janar se SHBA-të ishin “plotësisht të përkushtuara për të ofruar sisteme kritike sa më shpejt të ishte e mundur”.

Trump: Putin mund të jetë duke e ndihmuar “pak” Iranin

Friday, 13 March 2026 20:33

• Written by Mexhis

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, deklaroi se beson se presidenti rus Vladimir Putin mund të jetë duke i dhënë njëfarë ndihme Iranit në konfliktin aktual në Lindjen e Mesme.

Në një intervistë për Fox News Radio, Trump tha se është e mundur që Moska të jetë duke e mbështetur Teheranin “pak”, por shtoi se kjo nuk është diçka e pazakontë në politikën ndërkombëtare. Ai argumentoi se Rusia mund ta shohë këtë si një balancë ndaj mbështetjes që SHBA i jep Ukrainës në luftën kundër Rusisë.

“Unë mendoj se ai mund të jetë duke i ndihmuar pak. Dhe ndoshta ai mendon se ne po ndihmojmë Ukrainën”, tha Trump gjatë intervistës.

Komentet e presidentit amerikan vijnë në një kohë kur raportime të inteligjencës amerikane sugjerojnë se Rusia mund t’i ketë dhënë Iranit informacion që mund ta ndihmojë të godasë objektiva amerikane, përfshirë anije dhe baza ushtarake në rajon.

Megjithatë, Trump minimizoi rëndësinë e këtyre raportimeve, duke lënë të kuptohet se një bashkëpunim i tillë nuk është i papritur në një kontekst të rivaliteteve globale.

Deklarata e tij vjen në mes të tensioneve të rritura në Lindjen e Mesme dhe në një moment kur marrëdhëniet mes SHBA-së, Rusisë dhe Iranit janë bërë edhe më të ndërlikuara për shkak të konflikteve paralele në rajon dhe të luftës në Ukrainë.