Lidhje


Lufta me Iranin: Çfarë po ndodh në ditën e 17-të të sulmeve SHBA-Izrael?

 

Dubai arriti të shuajë një zjarr pranë aeroportit të tij dhe pezulloi përkohësisht fluturimet, ndërsa Donald Trump pretendoi se Irani dëshiron të negociojë.

 

Izraeli nisi një valë të re sulmesh ndaj Teheranit ndërsa lufta SHBA-Izrael kundër Iranit hyri në ditën e saj të 17-të të hënën.

 

Përshkallëzimi vazhdon edhe në rajonin e Gjirit, ku autoritetet pezulluan fluturimet në aeroportin ndërkombëtar të Dubait pasi një incident me dron shkaktoi një zjarr në afërsi. Kompania ajrore Emirates, me bazë në Dubai, njoftoi më vonë se po rifillonte fluturime të kufizuara, ndërsa disa itinerare të planifikuara për atë ditë u anuluan.

 

Arabia Saudite raportoi gjithashtu se kishte kapur dronë. Sulmet vazhduan edhe në Irak dhe Liban.

 

Ndërkohë, në një postim në rrjetet sociale, presidenti i Shteteve të Bashkuara Donald Trump, pa paraqitur prova, akuzoi Iranin se është një “mjeshtër i manipulimit mediatik”, duke përdorur inteligjencën artificiale (AI) për të përhapur dezinformata mbi sukseset e tij në luftë.

 

Ja çfarë dihet për zhvillimet e 24 orëve të fundit:

 

Në Iran

 

Izraeli njoftoi se kishte nisur një valë të re goditjesh në Teheran. Pas kësaj, agjencia iraniane e lajmeve Mehr raportoi se Irani po i përgjigjej “objektivave armiqësore në qiell” mbi kryeqytet.

 

Shoqata iraniane e Gjysmëhënës së Kuqe tha se sulmet e fundit izraelite dëmtuan një nga klinikat e saj dhe një postë ndihme humanitare.

 

Në një intervistë për CBS News të dielën, ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi hodhi poshtë pretendimin e Trump se Teherani kërkon bisedime për armëpushim.

 

“Jo, ne kurrë nuk kemi kërkuar armëpushim dhe nuk kemi kërkuar as negociata. Jemi gati të mbrojmë veten për aq kohë sa të jetë e nevojshme,” tha ai.

 

Zëdhënësi i Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC), gjeneral brigade Ali Mohammad Naini, i tha një televizioni lokal se pjesa më e madhe e arsenalit të armëve të IRGC mbetet e paprekur. Ai shtoi se raketat e përdorura në luftën aktuale janë prodhuar “një dekadë më parë” dhe se Irani ende nuk ka përdorur raketat e prodhuara që nga lufta 12-ditore me Izraelin.

 

Autoritetet iraniane arrestuan 18 persona të akuzuar se punonin për Iran International, një kanal satelitor lajmesh që Teherani e akuzon për lidhje me Izraelin, sipas televizionit shtetëror Press TV.

 

Deri të dielën, 1.444 persona janë vrarë në Iran, ndërsa 18.551 janë plagosur.

 

Në rajonin e Gjirit

 

Autoritetet në Dubai raportuan se një zjarr shpërtheu pas një incidenti me dron në afërsi të aeroportit të Dubait. Autoritetet thanë se një rezervuar karburanti u prek nga zjarri, i cili më pas u vu nën kontroll. Fluturimet në aeroport u pezulluan përkohësisht, por më pas aeroporti rifilloi një orar të kufizuar fluturimesh të hënën.

 

Një zjarr shpërtheu gjithashtu në një zonë industriale në Fujairah të Emirateve të Bashkuara Arabe pas një sulmi me dron, njoftoi zyra e medias e emiratit. Ndërkohë, në Abu Dhabi, kryeqytetin e Emirateve, një raketë goditi një makinë duke vrarë një banor palestinez.

 

Arabia Saudite tha se kishte kapur 37 dronë në lindje të vendit të hënën. Riadi nuk specifikoi nga kishin ardhur dronët.

 

Bahreini, Kuvajti dhe Katari raportuan gjithashtu se kishin interceptuar dronë të dielën.

 

Media shtetërore saudite raportoi se princi i kurorës Mohammed bin Salman dhe presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan diskutuan zhvillimet e fundit rajonale gjatë një telefonate, duke theksuar se vendet e Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit do të vazhdojnë të bëjnë të gjitha përpjekjet për të mbrojtur territoret e tyre.

 

Në SHBA

 

Trump, duke folur në bordin e avionit presidencial Air Force One, tha se SHBA po godet fabrikat iraniane të prodhimit të dronëve.

 

“Irani ka shumë pak fuqi zjarri të mbetur. Ne kemi shkatërruar kapacitetin e tyre të prodhimit,” tha ai.

 

 

Në një postim në Truth Social, Trump shkroi se Irani është “ushtarakisht i paefektshëm dhe i dobët” dhe se po përdor inteligjencën artificiale si “armë dezinformimi”.

 

Ai shtoi: “Ata treguan anije të rreme ‘kamikaze’ që qëllonin ndaj anijeve në det, që duken të mrekullueshme dhe të fuqishme, por këto anije nuk ekzistojnë.”

 

Në Izrael

 

Media lokale raportoi se sirenat e alarmit ajror u aktivizuan në Izraelin qendror herët të hënën pasi një raketë u lëshua nga Irani. Projektilët ranë në një zonë të hapur dhe nuk pati viktima.

 

Më vonë sirenat u dëgjuan edhe në jug të Izraelit.

 

Në Irak, Liban dhe Jordani

 

Një burim sigurie në Irak i tha Al Jazeera se një sulm ajror goditi selinë e Forcave të Mobilizimit Popullor (PMF), të mbështetura nga Irani, në zonën Jurf al-Sakhar. Tre persona u plagosën nga ky sulm.

 

Burime të sigurisë në Irak thanë për Al Jazeera se mbrojtja ajrore e vendit reagoi ndaj dronëve pranë ambasadës amerikane në Bagdad dhe pranë bazës ajrore Balad në provincën Salah al-Din.

 

Izraeli nisi valë të reja sulmesh në jug të Libanit. Ushtria izraelite tha se po zhvillon operacione të kufizuara tokësore kundër Hezbollahut. Numri i të vrarëve në Liban ka arritur në 850 persona, përfshirë më shumë se 100 fëmijë.

 

Forca e Përkohshme e Kombeve të Bashkuara në Liban (UNIFIL) tha se grupe të armatosura jo-shtetërore hapën zjarr ndaj tre patrullave të saj të dielën pasdite.


Si po ndikon lufta në Iran në zgjedhjet në Izrael? - Rreziku i Netanyahut dhe opozita

 

Në mes të tensioneve të vazhdueshme në Lindjen e Mesme, politika në Israel po përqendrohet gjithnjë e më shumë te mënyra se si duhet të përballet vendi me Iranin. Ish-kryeministri izraelit Yair Lapid ka bërë thirrje që Izraeli të ndërmarrë masa shumë më të ashpra, duke sugjeruar shkatërrimin e fushave të naftës iraniane dhe të infrastrukturës energjetike në ishullin Kharg Island, qendra kryesore e eksportit të naftës së Teheranit.

 

Deklaratat e Lapid janë konsideruar të forta edhe sipas standardeve të politikës izraelite në kohë lufte. Megjithatë, ato pasqyrojnë klimën e përgjithshme politike në vend, ku shumica e partive sioniste, si në qeveri ashtu edhe në opozitë, mbështesin veprime të ashpra kundër Iranit.

 

Sipas sondazheve, më shumë se 90% e izraelitëve hebrenj mbështesin luftën kundër Iranit, ndërsa kundërshtimi vjen kryesisht nga partitë arabe në Izrael. Analistët thonë se në politikën izraelite nuk ka një debat të madh nëse duhet luftuar Irani, por më shumë se kush mund ta zhvillojë këtë luftë më mirë se kryeministri aktual, Benjamin Netanyahu.

 

Yohanan Plesner, drejtues i Israel Democracy Institute, theksoi se mbështetja për përballjen me Iranin është pothuajse e plotë në spektrin politik izraelit. “Irani synon të shkatërrojë shtetin e Izraelit dhe po përpiqet të sigurojë armë bërthamore”, u shpreh ai.

 

Lufta dhe zgjedhjet parlamentare

 

Pavarësisht mbështetjes së gjerë për ofensivën, lufta deri tani nuk ka ndryshuar ndjeshëm sondazhet për zgjedhjet parlamentare që pritet të mbahen në tetor. Koalicioni i djathtë i Netanyahut, i udhëhequr nga partia Likud, vazhdon të jetë disa vende larg shumicës në parlamentin izraelit, Knesset.

 

Analistët politikë vlerësojnë se Netanyahu mund ta përdorë luftën kundër Iranit si një element qendror të fushatës së tij zgjedhore, veçanërisht pas kritikave që pasuan sulmin e Hamas ndaj Izraelit më 7 tetor 2023.

 

Kritika edhe nga opozita

 

Edhe pse mbështesin luftën, disa figura të opozitës kanë nisur të kritikojnë mënyrën se si qeveria po e menaxhon ofensivën. Ish-kryeministri Naftali Bennett ka akuzuar qeverinë për uljen e fondeve për komunat veriore të goditura nga raketat e Hezbollah.

 

Ndërkohë, lideri i partisë Israel Beiteinu, Avigdor Lieberman, ka argumentuar se Izraeli duhet të veprojë edhe më agresivisht në planin ushtarak.

 

Analistët thonë se ndikimi real i luftës në zgjedhjet e ardhshme do të varet nga mënyra se si do të përfundojë konflikti dhe nga pasojat që ai do të ketë për sigurinë dhe ekonominë e vendit. Në një sistem politik ku rezultatet shpesh vendosen nga një diferencë shumë e vogël votash, edhe një ndryshim i vogël në opinionin publik mund të ketë ndikim vendimtar


Izraeli përgatitet për tre javë të tjera luftë - Në shënjestër programi raketor dhe industria mbrojtëse e Iranit

 

Fushata ushtarake e Izraelir në bashkëpunim me Shtetet e Bashkuara kundër Iranit po përparon sipas planit dhe madje me një ritëm më të shpejtë nga sa ishte parashikuar fillimisht. Kështu kanë deklaruar zyrtarë ushtarakë izraelitë për median The Times of Israel.

 

Sipas burimeve ushtarake, në ditët në vijim pritet një intensifikim i sulmeve ndaj industrisë mbrojtëse iraniane, ndërsa operacionet do të vazhdojnë paralelisht me përpjekjet për të reduktuar sulmet me raketa ndaj Izraelit.

 

Edhe pse operacionet po zhvillohen më shpejt se sa pritej, ushtria izraelite po përgatitet për të paktën tre javë të tjera luftimesh, pasi ende ekzistojnë mijëra objektiva për t’u goditur në territorin iranian, përfshirë edhe në Teheran.

 

Zëdhënësja e IDF-së, gjeneral brigade Effie Defrin, deklaroi për CNN se ushtria izraelite ka një plan të qartë për fazat e ardhshme të operacioneve.

 

“Kemi mijëra objektiva përpara nesh. Jemi të përgatitur, në koordinim me aleatët tanë amerikanë, me plane që shtrihen të paktën deri në festën hebraike të Pashkës dhe edhe për disa javë të tjera pas saj”, tha ajo.

 

Industria mbrojtëse e Iranit në fokus

 

Pas nisjes së sulmeve më 28 shkurt – të cilat sipas burimeve izraelite rezultuan në vdekjen e liderit suprem të Iranit, Ali Khamenei, dhe më shumë se 40 zyrtarëve të lartë iranianë – operacionet janë përqendruar fillimisht në lëshuesit e raketave balistike dhe sistemet e mbrojtjes ajrore.

 

Tani, sipas zyrtarëve izraelitë, objektivi kryesor është dobësimi sistematik i industrisë së mbrojtjes së Iranit, duke përfshirë kapacitetet për prodhimin e raketave balistike, sistemet e mbrojtjes ajrore, armët detare dhe madje edhe teknologjitë satelitore.

 

Zyrtarët ushtarakë theksojnë gjithashtu se fushata aktuale është shumë më e gjerë se konflikti 12-ditor i vitit të kaluar mes dy vendeve. Në atë periudhë, Izraeli synonte kryesisht të frenonte zhvillimin e programit bërthamor dhe prodhimin e raketave balistike nga Irani.

 

Në operacionin aktual, sipas IDF-së, synimi është jo vetëm neutralizimi i kërcënimit bërthamor, por edhe dobësimi afatgjatë i kapaciteteve strategjike ushtarake të Iranit që konsiderohen kërcënim për sigurinë e Izraelit.


NYT: Ndtanyahu i shpërfilli paralajmërimet e SHBA-së për të mos sulmuar rezervuarët iraniane të naftës

 

Tensionet mes Shtetet e Bashkuara dhe Izraelit janë rritur gjatë operacioneve të fundit ushtarake kundër Iranit, sipas një raporti të publikuar nga The New York Times.

 

Gazeta zbulon se zyrtarët amerikanë kishin paralajmëruar kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu të mos sulmonte rezervuarët e mëdhenj të naftës pranë Teheran, por këshilla e tyre u injorua.

 

Sipas raportit, në fund të shkurtit zyrtarë të lartë izraelitë i kishin sugjeruar Netanyahut se nëse sulmet fillestare do të eliminonin një pjesë të madhe të udhëheqjes iraniane, përfshirë edhe liderin suprem Ali Khamenei – atëherë mund të shpërthenin protesta të mëdha popullore që do të çonin në rrëzimin e regjimit.

 

Kjo ide u përcoll edhe te presidenti amerikan Donald Trump, i cili në një mesazh drejtuar popullit iranian pas fillimit të operacioneve deklaroi: “Kur të mbarojmë, merrni qeverinë tuaj. Do të jetë e juaja ta merrni përsipër.”

 

Megjithatë, zhvillimet në terren nuk kanë konfirmuar këtë skenar. Në vend të protestave kundër regjimit, në Teheran janë zhvilluar kryesisht demonstrata pro-qeveritare, të nxitura nga zemërimi për luftën dhe disa incidente të raportuara gjatë operacioneve ushtarake.

 

Në një intervistë për Fox News, Trump pranoi se represioni i organizatës paraushtarake Basij – e lidhur me Islamic Revolutionary Guard Corps – mund të jetë një pengesë e madhe për protestuesit. “Ata thonë se kushdo që proteston do të vritet në rrugë. Kjo është një pengesë shumë e madhe për njerëzit që nuk kanë armë,” tha ai.

 

Mosmarrëveshje për sulmet ndaj infrastrukturës së naftës

 

Raporti thekson se një nga momentet kryesore të tensionit mes aleatëve ishte vendimi i Izraelit për të goditur depot e mëdha të karburantit pranë Teheranit. Si Trump, ashtu edhe admirali Brad Cooper, drejtues i United States Central Command, kishin paralajmëruar se një sulm i tillë mund të shkaktonte reagime zinxhir në tregjet energjetike dhe në rajon.

 

Megjithatë, Izraeli e ndërmori sulmin, duke shkaktuar zjarre të mëdha dhe një rritje të përkohshme të çmimeve të naftës. Sipas disa zyrtarëve amerikanë, qeveria izraelite besonte se pamjet dramatike të zjarreve në Teheran mund të nxisnin trazira të brendshme në Iran.

 

Pas sulmit, Irani reagoi me sulme me dronë ndaj objekteve të rafinimit dhe magazinimit të naftës në Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, duke shkaktuar ndërprerje të përkohshme të ngarkimit të naftës në terminalin e rëndësishëm të eksportit në Fujairah.

 

Debat edhe për frontin në Liban

 

Mosmarrëveshje mes dy vendeve janë shfaqur edhe për operacionet në Liban kundër grupit të armatosur Hezbollah. Administrata amerikane vlerëson se zgjerimi i konfliktit rrit rrezikun e përshkallëzimit rajonal, ndërsa Netanyahu argumenton se Irani dhe Hezbollahu janë pjesë e së njëjtës strukturë kërcënimi.

 

Megjithatë, sipas ushtrisë izraelite, bashkëpunimi mes dy aleatëve mbetet i ngushtë. Forcat Mbrojtëse të Izraelit deklaruan se Izraeli dhe SHBA vazhdojnë të kenë koordinim të plotë në çështjet strategjike dhe të sigurisë.

 

Ndërkohë, Trump dhe Netanyahu thuhet se kanë qenë në kontakt pothuajse çdo ditë gjatë krizës, ndërsa presidenti amerikan po zhvillon gjithashtu konsultime të rregullta me liderët arabë, përfshirë princin e kurorës së Arabisë Saudite, Mohammed bin Salman.


BE po shqyrton përdorimin e Operacionit Mburoja në Ngushticën e Hormuzit

 

Ministrat e Jashtëm të BE-së do të diskutojnë sot mundësinë e vendosjes së misionit “Shield” në Ngushticën e Hormuzit për të mbrojtur anijet, tha shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, Kaya Kalas. “Është në interesin tonë që Ngushtica e Hormuzit të mbetet e hapur dhe për këtë arsye po diskutojmë gjithashtu se çfarë mund të bëjmë në lidhje me të nga ana evropiane”, u tha Kalas gazetarëve përpara një takimi të ministrave të jashtëm të BE-së në Bruksel.

 
 

Kalas përmendi disa mundësi, përfshirë përdorimin e misionit Aspides, i cili aktualisht është i vendosur në Detin e Kuq. Por për ta bërë këtë, është e nevojshme të modifikohet mandati aktual i këtij misioni, i cili fillimisht u vendos për të mbrojtur anijet tregtare në Detin e Kuq nga sulmet e rebelëve Huthi, aleatë të Iranit.

Presidenti Donald Trump rriti presionin mbi aleatët e SHBA-së dhe Kinën gjatë fundjavës për të dërguar anije luftarake në Ngushticën e Hormuzit, përmes së cilës kalon një e pesta e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë dhe nga e cila varen ekonomitë aziatike dhe evropiane.

 

Më 9 mars, Franca foli për një mision ndërkombëtar “thjesht mbrojtës” për të rihapur ngushticën, pa specifikuar nëse kjo duhet të bëhet si pjesë e misionit “Mburoja”. “Nëse duam të sigurojmë sigurinë në këtë rajon, gjëja më e thjeshtë do të ishte të përdorim misionin që kemi gati dhe ndoshta ta përshtatim pak”, -tha Kallas. “Ekziston edhe çështja e një koalicioni vullnetarësh në këtë drejtim, por duhet të shohim edhe se çfarë do të lejonte që Ngushtica e Hormuzit të hapet sa më shpejt të jetë e mundur”, shtoi ajo. 27 vendet mund të bien dakord më pas për “kritere” të përbashkëta, të pranueshme për SHBA-në, të cilat do t’u paraqiteshin iranianëve, shpjegoi një burim diplomatik.

XS
SM
MD
LG