Nga “Të gjithë qelbësirat bashkë” te thirrja për largimin e Ramës: Kur Mustafa Nano zbulon vonë atë që propagandoi të ndërtohej
Ka një ironi të madhe në faktin që sot Mustafa Nano këshillon Edi Ramën të largohet, ndërsa dje ishte ndër zërat më të zhurmshëm që justifikonin çdo aleancë, çdo kompromis dhe çdo deformim politik me qëllimin e vetëm për të sjellë në pushtet Rilindjen.
Në vitin 2013, Nano e cilësoi publikisht tezën e tij për t'u bashkuar "gjithë qelbësirat" kundër Berishës si një tezë "praktike dhe amorale". Ai vetë pranoi se nuk ishte një parim moral, por një zgjedhje utilitare për të arritur një objektiv politik.
Sot, pas më shumë se një dekade pushteti të pakontestuar të Edi Ramës, i njëjti person duket i habitur që shqiptarët ndihen të përjashtuar nga vendimmarrja, të zemëruar nga përqendrimi i pushtetit dhe të lodhur nga një elitë që qarkullon rreth kryeministrit. Por pyetja lind vetvetiu: kush kontribuoi në krijimin e klimës intelektuale që i justifikoi këto zhvillime?
Problemi nuk është se Mustafa Nano po kritikon Ramën. Kritika është e nevojshme. Problemi është se ai paraqitet si një vëzhgues i jashtëm i fenomenit, kur në të vërtetë ka qenë një nga zërat që ndihmuan në legjitimimin e tij. Është e vështirë të shfaqesh sot si profet i krizës, kur dje shisje recetën që ndihmoi në prodhimin e saj.
Kjo është një sëmundje e vjetër e opinionizmit shqiptar. Shumë analistë nuk marrin kurrë përgjegjësi për idetë që promovojnë. Ata janë gjithmonë një hap larg pasojave të fjalëve të tyre. Kur projekti fiton, paraqiten si arkitekt, kur projekti dështon, paraqiten si kritikë.
Prandaj deklarata e fundit e Nanos nuk tingëllon si autokritikë. Tingëllon si tentativa e një njeriu për të zbritur nga anija pak para se ajo të përballet me stuhinë.
Nëse Rama duhet të largohet, siç thotë Nano, atëherë historia duhet të kujtojë jo vetëm ata që qeverisën, por edhe ata që për vite me radhë u përpoqën t'i bindnin shqiptarët se çdo kompromis ishte i pranueshëm, çdo aleancë ishte e justifikueshme dhe çdo kundërshtar duhej mposhtur me çdo kusht.
Sepse ndonjëherë dëmet më të mëdha nuk i shkaktojnë politikanët. I shkaktojnë intelektualët që u japin atyre alibinë morale.