BE pritet të heqë sot të gjitha masat ndëshkuese ndaj Kosovës

Monday, 02 March 2026 10:19

• Written by Mexhis

Bashkimi Evropian pritet që sot të heqë të gjitha masat ndëshkuese ndaj Kosovës, të vendosura para më shumë se dy vite e gjysmë.

Vendimi është marrë nga organet përkatëse të Komisionit Evropian dhe pritet të miratohet edhe nga vendet anëtare në takimin e Grupit Punues për Ballkanin Perëndimor (COWEB), që zhvillohet të hënën në Bruksel.

Heqjen e masave e kishte paralajmëruar më herët presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, pas një takimi me liderët e rajonit, përfshirë presidenten Vjosa Osmani. Në atë kohë ishte njoftuar se masat do të hiqeshin “në pjesën e hershme të vitit 2026”.

Në fund të vitit të kaluar, Komisioni Evropian kishte zhbllokuar rreth 50% të asistencës financiare, në vlerë prej afro 216 milionë eurosh. Me vendimin e ri pritet të lirohen edhe 205 milionë euro të tjera nga Programet e Paraanëtarësimit dhe nga Fondi i Investimeve për Ballkanin Perëndimor, duke përmbyllur heqjen e plotë të masave.

Masat ishin vendosur në qershor 2023 si reagim ndaj veprimeve të autoriteteve të Kosovës, të cilat BE-ja dhe partnerë si Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Republika e Shqipërisë i cilësuan si “të njëanshme dhe të pakoordinuara”, që rrisnin tensionet në veri të vendit.

Fillimisht, disa shtete anëtare i konsideruan masat si të kufizuara, por më pas u konstatua se ato përfshinin rreth gjysmë miliardi euro fonde të bllokuara nga programet e ndryshme evropiane.

Përveç pezullimit të fondeve, BE-ja kishte kufizuar edhe takimet në nivel të lartë me përfaqësuesit e qeverisë së Kosovës, me përjashtim të atyre që lidhen me dialogun dhe çështjet e sigurisë në veri.

Burime nga Komisioni Evropian bëjnë të ditur se mes 11 dhe 13 marsit Kosovën pritet ta vizitojë komisionerja për Zgjerim, Marta Kos. Gjatë 14 muajve të mandatit të saj, ajo nuk e kishte vizituar më parë Kosovën, ndërsa kishte qëndruar në të gjitha vendet e tjera të rajonit. Si arsye ishte përmendur mungesa e një qeverie me legjitimitet të plotë gjatë vitit 2025.

Me vendimin e ri pritet të hiqen jo vetëm masat financiare, por edhe të gjitha kufizimet e tjera politike ndaj Kosovës.

Vjosa Osmani mbështet operacionin ushtarak amerikan kundër Iranit: Ka ardhur ora e lirisë!

Saturday, 28 February 2026 15:45

• Written by Mexhis

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka thënë të shtunën se mbështet sulmet e Shteteve të Bashkuara kundër Iranit, duke shkruar në platformën X se “ka ardhur ora e lirisë për popullin e Iranit”, falë udhëheqjes së SHBA-së dhe presidentit amerikan, Donald Trump.

Osmani ka thënë se Republika e Kosovës, si gjithmonë, qëndron e palëkundur përkrah Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të saj në mbrojtje të lirisë, paqes, sigurisë dhe stabilitetit.

Osmani i ka dënuar sulmet e regjimit iranian kundër aleatëve në Lindjen e Mesme, duke shtuar se Kosova do të vazhdojë t’i mbështesë veprimet e ndërmarra nga Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e tjerë për t’i dhënë fund regjimit iranian dhe për t’i dhënë një shans përfundimtar lirisë dhe paqes.

BE përplaset për Serbinë: Në tryezë pezullimi i fondeve pas ligjeve për gjyqësorin

Saturday, 28 February 2026 15:35

• Written by Mexhis

Më 25 shkurt, me nismën e Gjermanisë, ambasadorët e vendeve anëtare të Bashkimit Evropian zhvilluan një diskutim urgjent mbi zhvillimet e fundit në Serbi, pas miratimit të ligjeve të reja për gjyqësorin, të cilat Komisioni Evropian i cilësoi si një hap prapa në fushën e sundimit të ligjit.

Debati nuk prodhoi vendime konkrete, por disa shtete kërkuan që të shqyrtohet mundësia e pezullimit të fondeve nga Plani i Rritjes për Serbinë, në rast se ligjet e kontestuara mbeten në fuqi. Në të njëjtën kohë, një pjesë e vendeve anëtare vlerësuan deklarimin e Beogradit se nuk do ta zbatojë ligjin deri në publikimin e opinionit të Komisionit të Venecias, i cili pritet në qershor.

Sipas burimeve diplomatike, disa vende – mes tyre shtete skandinave, baltike dhe Holanda – shprehën shqetësim të thellë, duke theksuar se ndryshimet në sistemin gjyqësor përbëjnë një regres në një nga shtyllat kryesore të procesit të integrimit evropian. Disa prej tyre i kërkuan Komisionit Evropian të marrë në konsideratë ngrirjen e pagesave nga Plani i Rritjes nëse rekomandimet e Komisionit të Venecias nuk respektohen.

Në diskutim u përmend edhe retorika në rritje anti-BE në Serbi, si dhe qëndrimi i Beogradit për të abstenuar në votimin e rezolutës për Ukrainën në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së, çështje që shtuan rezervat e disa kryeqyteteve evropiane.

Nga ana tjetër, një grup shtetesh – përfshirë Francën, Italinë, Hungarinë dhe Sllovakinë – mbështetën një qasje më të kujdesshme, duke argumentuar se një pezullim i menjëhershëm i fondeve do të dëmtonte perspektivën strategjike të afrimit të Serbisë me BE-në. Këto vende rikujtuan se edhe në dhjetor 2025 kishin mbështetur rikthimin në tryezë të hapjes së Grupit 3 në negociatat e anëtarësimit, duke u bazuar në parimin e meritës dhe në vlerësimin teknik të Komisionit Evropian se Serbia kishte përmbushur kushtet e nevojshme.

Burimet diplomatike bëjnë të ditur se disa shtete anëtare theksuan gjithashtu se kritikat ndaj ligjeve për gjyqësorin do të kishin më shumë peshë nëse BE-ja do të pranonte edhe përparimet e arritura nga Serbia në fusha të tjera.

Diskutime të ngjashme janë zhvilluar disa herë gjatë muajit shkurt në kuadër të Grupit të Punës për Zgjerimin dhe Vendet Kandidate (COELA), ku janë analizuar pasojat e mundshme të këtyre ndryshimeve ligjore.

Komisionerja për Zgjerimin, Marta Kos, ka deklaruar se Komisioni Evropian do të vlerësojë nëse Serbia ka përmbushur kushtet paraprake për disbursimin e fondeve nga Plani i Rritjes. Sipas rregullave në fuqi, këto kushte përfshijnë funksionimin e sistemit demokratik, respektimin e sundimit të ligjit dhe, në rastin e Serbisë dhe Kosovës, angazhimin konstruktiv në dialog.

“Simbol uniteti në skenën politike”: çfarë presidenti i duhet Kosovës sot?

Friday, 27 February 2026 21:44

• Written by Mexhis

Individi që e ka mbajtur pozitën e presidentit të Kosovës jo rrallëherë është konsideruar fytyra e vendit jashtë kufijve. Përveç rolit në politikë të jashtme, përgjegjësitë dhe obligimet e personit në këtë pozitë janë shumë të qarta.

Mes tjerash, presidenti i Kosovës garanton respektimin e Kushtetutës nga institucionet tjera, është komandant i Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK), ka rol në drejtësi në emërimet e anëtarëve të Gjykatës Kushtetuese, si dhe emëron shefin e Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë (AKI).

Një tjetër obligim shumë i rëndësishëm: presidenti duhet të jetë simbol i unitetit në skenën politike. Visar Ymeri, drejtues i Institutit “Musine Kokalari”, beson se presidentja aktuale, Vjosa Osmani, e cila e synon edhe një mandat, nuk e ka kaluar testin në këtë drejtim.

Ymeri thotë për Radion Evropa e Lirë se Osmani nuk ka qenë figurë uniteti më 2025, në vitin e krizës institucionale në Kosovë, dhe ka anuar nga Lëvizja Vetëvendosje (LVV) e kryeministrit Albin Kurti disa herë, përfshirë shpalljen e zgjedhjeve të parakohshme parlamentare më 28 dhjetor – siç kishte kërkuar kjo parti.

Edhe partitë opozitare e kanë kritikuar me raste presidenten për njëanshmëri. Por, në anën tjetër, Osmani është lavdëruar për përforcim të lidhjeve me Perëndimin, sidomos me Shtetet e Bashkuara të Amerikës – aleaten më të rëndësishme të vendit. Osmanit i skadon mandati pesëvjeçar më 4 prill, ndërsa Kuvendi i Kosovës ka afat deri më 4 mars që ta votojë emrin e presidentit për mandatin e ri.

Pse LVV-ja nuk po e propozon Osmanin?

Vjosa Osmani u bë presidente më 2021, me propozim të LVV-së. Për propozimin e një kandidati në Kuvend nevojiten 30 nënshkrime deputetësh, ndërsa LVV-ja, e vetme, i ka 57 sosh.

Për zgjedhjen e kandidatit nevojiten të paktën 80 vota në njërin nga dy rundet e para, ose 61 në të tretin. Sipas Ymerit, ekzistojnë dy arsye kryesore pse LVV-ja nuk dëshiron ta propozojë Osmanin për presidente:

-Ajo nuk ka përtuar ta zëvendësojë Kurtin në marrëdhëniet me SHBA-në, kur zyrtarët amerikanë nuk kanë dashur të flasin me Kurtin. Rrjedhimisht, nuk ia garanton nivelin e besnikërisë që e kërkon kryeministri.

-Mandati i dytë nënkupton mandatin e fundit të mundshëm për Osmanin, dhe kësisoj ajo mund të jetë edhe më e pavarur në marrjen e vendimeve.

Edhe Toby Vogel, analist në Këshillin për Demokratizimin e Politikave në Bruksel, thotë për Radion Evropa e Lirë se zyrtarët e huaj e konsiderojnë Osmanin më pragmatike në krahasim me Kurtin, “i cili nuk duket shumë i gatshëm për kompromise”.

Osmani, përmend ai, ka marrëdhënie të ngushta me amerikanët, të cilat Kurti nuk i ka.

“Ajo e ka shfrytëzuar këtë në maksimum. Ajo është parë në fotografi me [presidentin amerikan, Donald] Trump të paktën dy herë, dhe disa herë tjera me Sekretarin amerikan të Shtetit, Marco Rubio. Nuk ka shumë politikanë ashtu në gjithë botën. Mund të ketë diskutime të gjata se pse është ashtu, lobimet, prapavija dhe të gjitha këto, mirëpo simbolikisht kjo është goxha e fuqishme”.

Duke mos dashur që t’ia nënvlerësojë arritjet, Ymeri rikujton që Osmani nuk është udhëheqësja e vetme e shtetit të Kosovës që ka pasur raporte të mira me partnerët, sidomos me SHBA-në.

“Të njëjtat i ka pasur edhe [Hashim] Thaçi, edhe [Ibrahim] Rugova, edhe [Fatmir] Sejdiu, të mos flasim për Atifete Jahjagën, e cila po ashtu e ka pasur një pritje të jashtëzakonshme në SHBA. Kjo tregon që, në fakt, nuk është presidenti ai që po e përcakton këtë marrëdhënie, por është Kosova dhe interesi i Kosovës”.

Uniteti i brendshëm apo përfaqësimi i jashtëm?

Ymeri beson se mund të gjendet një person që mund t’i bëjë të dyja, prandaj partitë opozitare duhet ta bëjnë të pamundurën që zëri i tyre të dëgjohet në këtë proces.

Megjithatë, ai ka vërejtur se nuk ekziston “një matricë kriteresh dhe tiparesh të cilën po e përdorin partitë politike për ta diskutuar emrin konsensual”, pasi diskutimet janë më tepër në rrafshin e taktikave politike.

Zëvendëskryeministri i vendit, Glauk Konjufca, tha më 25 shkurt se LVV-ja nuk dëshiron ta kandidojë një figurë për ta vendosur opozitën para aktit të kryer, ndërsa beson se një konsensus automatik e siguron vetëm dikush nga familja e heroit Adem Jashari. Orë më vonë, vetë anëtarë të familjes hodhën poshtë mundësinë e përfshirjes në garë.

Për Ymerin, përmendja e familjes Jashari ditëve të fundit është bërë për arsye simbolike, dhe është përdorur sakrifica e familjes dhe respekti që kanë qytetarët për të.

“Kur po vendoset theksi te familja Jashari dhe te sakrifica, po e shmangin këtë diskutim të nevojshëm se çfarë presidenti i duhet Kosovës, sepse respekti ndaj familjes dhe sakrificës së familjes po e mbulon këtë diskutim të rëndësishëm politik”.

Kurti, deri më tani, është takuar me kryetarët e Partisë Demokratike të Kosovës dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës, por takimet, përveç kërkesës për figurë unifikuese ose një marrëveshjeje politike, nuk kanë rezultuar me diçka konkrete.

Dështimi për finalizim të këtij procesi e çon vendin në zgjedhje të parakohshme, proces që organizatat e shoqërisë civile kanë bërë thirrje të shmanget. Ato kanë kërkuar që interesi qytetar të vendoset para atij partiak./REL