Lidhje


BE e shqetësuar për krizën në Kosovë – Brukseli reagon pas shpërndarjes së Kuvendit

 

Bashkimi Evropian ka reaguar për zhvillimet e fundit politike në Kosovë, duke shprehur keqardhje dhe shqetësim për situatën e krijuar pas shpërndarjes së Kuvendit, një vendim që ka thelluar përplasjen politike në vend.

 

Në një reagim zyrtar, BE theksoi se ndjek me vëmendje zhvillimet në Kosovë dhe u bëri thirrje institucioneve dhe aktorëve politikë që të veprojnë në përputhje me Kushtetutën dhe rendin demokratik, duke garantuar stabilitet institucional dhe funksionimin normal të shtetit.

 

Reagimi i Brukselit vjen pasi Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, dekretoi shpërndarjen e Kuvendit, duke argumentuar se parlamenti kishte dështuar të përmbushte një nga detyrimet e tij kryesore kushtetuese – zgjedhjen e presidentit të ri.

 

Sipas Osmanit, mosveprimi i deputetëve për të zgjedhur presidentin e ri kishte çuar vendin në një bllokadë institucionale, duke e bërë të domosdoshme shpërndarjen e Kuvendit dhe shpalljen e zgjedhjeve të reja.

 

Megjithatë, vendimi i saj ka shkaktuar reagime të forta në skenën politike. Disa parti dhe figura politike kanë paralajmëruar se mund ta dërgojnë dekretin në Gjykatën Kushtetuese, duke e konsideruar atë të diskutueshëm nga pikëpamja juridike.

 

Në të njëjtën kohë, presidentja ka nisur konsultimet me partitë politike për caktimin e datës së zgjedhjeve të parakohshme, megjithëse disa aktorë politikë kanë refuzuar të marrin pjesë në këto takime.

 

Bashkimi Evropian, në reagimin e tij, theksoi se stabiliteti institucional dhe respektimi i proceseve demokratike janë thelbësore për Kosovën, sidomos në një moment kur vendi synon të avancojë në rrugën e integrimit evropian.

 

Zhvillimet e fundit pritet të përcaktojnë drejtimin e krizës politike në Kosovë, ndërsa vëmendja është përqendruar te vendimet e institucioneve dhe te mundësia që çështja të përfundojë për interpretim në Gjykatën Kushtetuese.


Pse u kris raporti Kurti–Osmani? Analisti: Konflikti filloi me draftin e Asociacionit

 

Përplasja mes kryeministrit Albin Kurti dhe presidentes Vjosa Osmani nuk është e re. Sipas analistit Melazim Koci, marrëdhënia mes tyre është krisur 2 vite më parë dhe tani po del hapur në skenë ndërsa vendit i duhet të zgjedhë kreun e ri të shtetit.

 

I ftuar në emisionin “Studio Live” në Report TV, Koci tha se plasaritja mes dy liderëve është mbajtur e fshehur për një kohë të gjatë, por tashmë nuk po fshihet më, sidomos .me refuzimin e Kurtit për të mos e propozuar Osmanin për një mandat të dytë në krye të shtetit. Konflikti sipas tij, ka nisur 2 vjet më parë me çështjen e Asociacionit siç njihet ndryshe Bashkësia e Komunave me Shumicë Serbe .

 

“Raporti mes Albin Kurtit dhe Vjosa Osmani është plasaritur thellë. Deri tani është fshehur kjo plasaritje por nuk fshihet dot. Përçarja është shumë më e hershme sepse kemi pasur një qëndrim të dyzuar të Osmanit. Në rrafshin e brendshëm Osmani nuk e ka sfiduar në asnjë çështje Kurtin, përkundrazi e ka mbështetur. Mbështetja e fundit që Osmani i dha Kurtit ishte caktimi i datës 28 dhjetor për zgjedhjet parlamentare. Ishte një favor i madh që Osmani i bëri Kurtit sepse në atë kohë në Kosovë qëndron rëndom diaspora dhe ishin deri në 500.000 emigrantë në Kosovë. Kjo dyndje e vulosi fitoren e thellë të Kurtit. Problemet e tyre ishin gjetkë. Në rrafshin e politikës së jashtme ku Osmani nuk i është bindur Kurtit dhe nuk ka qenë e koordinuar me të. Rasti i fundit ishte Bordi i Paqes dhe anëtarësimi i Kosovës. Mediat gjermane shkruajtën për moskoordinim mes presidencës dhe kryeministrisë. Ishte e pritshme që kryeministria të demantonte atë lajm por kryeministria heshti dhe i dhanë të drejtë medias gjermane se ka përçarje dhe moskoordinim. Këto përçarje kanë nisur para dy vitesh kur Osmani kishte kërkuar hartimin e një drafti të Asociacionit në zyrën ligjore të Z.Blinken që më pas amerikanët të mbronin në Bruksel draftin e përbashkët amerikan të Asociacionit . Kurti e refuzoi dhe aty ka nisur konflikti që kulmoi me refuzimin e Kurtit për të propozuar Osmanin për një mandat të dytë me justifikimin se ajo nuk mund të sigurojë kuorumin e nevojshëm. Ishte evidente që kishim të bënim me diçka tjetër. Kurti as që provoi që të sigurohej kuorumi. Ai u përpoq që ta largojë Osmanin nga Presidenca.” tha ai.


Kurti i jep përgjigje dilemës së madhe: Ja pse nuk e kandidova Vjosa Osmanin!

 

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka deklaruar se presidentja aktuale, Vjosa Osmani, nuk ka garantuar sigurimin e kuorumit për zgjedhjen e presidentit, prandaj sipas tij ajo nuk është propozuar nga Lëvizja Vetëvendosje.

 

Në një konferencë për media, Kurti tha se kjo ishte e ditur paraprakisht dhe se situata u konfirmua edhe gjatë votimit në Kuvend.

 

“Ne e kemi ditur paraprakisht që as presidentja aktuale, as presidenti potencial nuk na garantojnë kuorumin. Kjo u tregua mbrëmë me ata 66 deputetë. Në këtë situatë ne kemi bashkëpunuar me partitë tjera. Dhe kjo është arsyeja kryesore pse ne kemi vepruar ashtu siç kemi vepruar dhe në fund erdhëm në situatën ku nuk ishte kandidatë edhe presidentja aktuale”, deklaroi Kurti.

 

Ai shtoi se ishte Partia Demokratike e Kosovës ajo që, sipas tij, e nisi praktikën e propozimit të kandidatëve partiakë.

 

“Në këtë rast, në fund ne propozuam Glauk Konjufca dhe besoj se kryesia nuk ka gabuar”, u shpreh ai.

 

Kurti ka komentuar edhe deklaratën e presidentes Osmani, e cila kishte thënë se zgjedhjet u shkaktuan nga “njerëz të papërgjegjshëm dhe me qëllime të rrezikshme”. I pyetur për këtë deklaratë, ai tha se nuk e di pse ajo mund t’i jetë referuar atij.

 

“Nëse zonja presidente s’ka folur me emra, nuk e di pse iu ka shkuar mendja tek unë. Nuk e di që jemi të përmendur, por nëse kishte të drejtë, përgjigjen duhet ta kërkoni te ajo që e ka thënë. Të papërgjegjshëm kanë qenë ata që nuk ishin mbrëmë në seancë”, ka deklaruar Kurti.


SHPJEGIMI/ Grusht ndaj Kushtetutës? – Eksperti i njohur: Vjosa Osmani s’mund të shpërndajë Kuvendin

 

 

Kosova është futur në një krizë të re politike dhe kushtetuese pas dekretit të presidentes Vjosa Osmani për shpërndarjen e Kuvendit, një vendim që ish-kryetari i Gjykatës Kushtetuese, Enver Hasani, e ka cilësuar hapur si jokushtetues dhe të rrezikshëm për rendin institucional të vendit.

 

Në një intervistë për Radion Evropa e Lirë, Hasani deklaroi se presidentja nuk ka kompetencë kushtetuese për ta shpërndarë Kuvendin në mënyrë të njëanshme dhe se vendimi i saj përbën një uzurpim të kompetencave të parlamentit.

 

Sipas tij, Kushtetuta e Kosovës është e qartë: vendi funksionon në një sistem parlamentar, ku presidenti nuk ka të drejtë të shpërndajë parlamentin sipas vullnetit të tij, ndryshe nga sistemet presidenciale apo gjysmëpresidenciale.

 

“Kjo që ka bërë zonja Osmani është përpjekje për ndryshim të formës së pushtetit shtetëror dhe shndërrim të sistemit kushtetues nga parlamentar në sistem presidencial”, tha Hasani.

 

Thembra e Akilit e krizës: interpretimi i afateve kushtetuese

 

Në thelb të konfliktit politik që ka shpërthyer në Prishtinë qëndron një përplasje interpretimesh mbi Kushtetutën, konkretisht mbi afatet për zgjedhjen e presidentit dhe shpërndarjen e Kuvendit.

 

Presidentja Osmani është mbështetur te neni 86 i Kushtetutës, i cili përcakton se presidenti i ri duhet të zgjidhet jo më vonë se 30 ditë para përfundimit të mandatit të presidentit aktual. Duke qenë se mandati i saj përfundon më 4 prill, ajo ka argumentuar se situata krijon bazë për shpërndarjen e Kuvendit dhe për shpalljen e zgjedhjeve të reja.

 

Megjithatë, sipas Hasanit, ky interpretim është i gabuar.

 

Ai thekson se neni 86 është vetëm një rregull procedural, që nuk i jep askujt – përfshirë presidentin – të drejtën për të shpërndarë Kuvendin.

 

Sipas tij, neni që duhet të zbatohet në këtë situatë është neni 82 i Kushtetutës, i cili përcakton procedurën në rast të moszgjedhjes së presidentit.

 

Procedura kushtetuese që duhet të ndiqet

 

Hasani shpjegon se procedura për zgjedhjen e presidentit ka nisur tashmë më 5 mars, kur Kuvendi u mblodh me kuorum dhe filloi procesin me dy kandidatë.

 

Nga momenti i nisjes së kësaj procedure:

 

Kuvendi ka 60 ditë kohë për të zgjedhur presidentin

 

nëse brenda këtij afati nuk arrihet zgjedhja

 

Kuvendi shpërndahet automatikisht

 

dhe zgjedhjet parlamentare duhet të mbahen brenda 45 ditëve.

 

Sipas Hasanit, kjo është e vetmja rrugë kushtetuese.

 

“Nga sot e tutje janë 60 ditë për zgjedhjen e presidentit. Nëse nuk zgjidhet, atëherë Kuvendi shpërndahet automatikisht dhe shkohet në zgjedhje”, theksoi ai.

 

Dekreti mund të rrëzohet në Gjykatën Kushtetuese

 

Ish-kryetari i Gjykatës Kushtetuese beson se nëse dekreti i presidentes Osmani dërgohet për shqyrtim në Gjykatën Kushtetuese, ai do të anulohet, pasi sipas tij është “jokushtetues fund e krye”.

 

Në këtë rast, gjendja institucionale do të rikthehej në normalitet dhe do të vazhdonte afati kushtetues për zgjedhjen e presidentit.

 

Konsultimet me partitë, sipas Hasanit, janë “fiktive”

 

Hasani kritikoi edhe konsultimet që presidentja ka zhvilluar me partitë politike për caktimin e datës së zgjedhjeve.

 

Ai i cilësoi ato “fiktive dhe jokushtetuese”, duke argumentuar se ato synojnë të legjitimojnë një vendim që bie ndesh me Kushtetutën.

 

Sipas tij, partitë politike nuk duhet të marrin pjesë në një proces të tillë, pasi vetëm Kuvendi me dy të tretat e votave mund të vendosë për shpërndarjen e tij.

 

Rreziku i një precedenti të rrezikshëm

 

Hasani paralajmëron se situata e krijuar mund të ketë pasoja serioze për sistemin kushtetues të Kosovës.

 

Ai e konsideron këtë zhvillim një përpjekje për të mbrojtur interesa politike përmes rrugëve antikushtetuese, duke paralajmëruar se një precedent i tillë mund të destabilizojë institucionet e vendit.

 

“Kjo mund të çojë në kaos të mëtejmë dhe krijon precedent të rrezikshëm për rendin kushtetues. Kjo nuk duhet lejuar”, u shpreh ai.

 

Në këtë situatë, vendimi përfundimtar për krizën e re politike në Kosovë pritet të varet nga Gjykata Kushtetuese, e cila mund të përcaktojë nëse dekreti i presidentes është në përputhje me Kushtetutën apo jo.


Gjithçka që duhet të dini për Kosovën - Vendi drejt zgjedhjeve të parakohshme? Vjosa Osmani shpërndan Kuvendin

 

Kosova është futur në një krizë të re politike pasi presidentja Vjosa Osmani shpërndau sot (6 mars 2026) Kuvendin e Kosovës dhe hapi rrugën për zgjedhje të parakohshme parlamentare, pas dështimit të deputetëve për të zgjedhur presidentin e ri brenda afatit kushtetues.

 

Në deklaratën e saj, Osmani theksoi se parlamenti kishte afat deri në mesnatën e 5 marsit për të zgjedhur presidentin e ri, por procesi u bllokua pasi partitë opozitare refuzuan të marrin pjesë në votim, duke e bërë të pamundur arritjen e kuorumit.

 

“Ai parlament që nuk arrin të zgjedhë presidentin nuk mund të vazhdojë pafund ta zvarrisë procesin”, deklaroi Osmani, duke theksuar se vendi ka nevojë për stabilitet institucional.

 

Sipas ligjit në Kosovë, nëse Kuvendi nuk arrin të zgjedhë presidentin brenda afateve kushtetuese, ai shpërndahet dhe vendi shkon në zgjedhje të reja, të cilat duhet të mbahen brenda rreth 45 ditësh.

 

Presidentja pritet të zhvillojë konsultime me partitë politike për të përcaktuar datën e zgjedhjeve.

 

Çfarë ndodhi mbrëmjen e 5 marsit në Kuvend

 

Kriza politike kulmoi mbrëmjen e 5 marsit, kur Kuvendi i Kosovës zhvilloi seancën për zgjedhjen e presidentit të ri.

 

Partia në pushtet Lëvizja Vetëvendosje, e drejtuar nga kryeministri Albin Kurti, kishte propozuar si kandidat kryesor për president ministrin e Jashtëm Glauk Konjufca, ndërsa si kandidat të dytë u propozua edhe deputetja Fatmire Mullhaxha-Kollçaku.

 

Megjithatë, votimi dështoi pasi opozita bojkotoi procesin, duke bërë që të mos arrihej kuorumi i nevojshëm për të vazhduar procedurën e zgjedhjes së presidentit.

 

Në Kosovë, presidenti zgjidhet nga Kuvendi me votim të fshehtë: në dy raundet e para kërkohen 80 vota (2/3 e deputetëve), ndërsa në raundin e tretë mjaftojnë 61 vota.

 

Për shkak të mungesës së pjesëmarrjes së opozitës, seanca u ndërpre dhe procesi mbeti i bllokuar.

 

Përfshirja e Gjykatës Kushtetuese

 

Pas bllokimit të votimit, Lëvizja Vetëvendosje i është drejtuar Gjykatës Kushtetuese, duke kërkuar një pezullim të përkohshëm të afateve kushtetuese për zgjedhjen e presidentit.

 

Kërkesa synonte që Gjykata të interpretonte nëse bojkotimi i votimit nga opozita përbën bllokim institucional dhe nëse afatet për zgjedhjen e presidentit mund të shtyheshin.

 

Megjithatë, për shkak të përfundimit të afatit kushtetues për zgjedhjen e presidentit, presidentja Osmani vendosi sot shpërndarjen e Kuvendit dhe nisjen e procesit për zgjedhje të reja.

 

Një krizë e re politike në Kosovë

 

Zhvillimet e fundit thellojnë paqëndrueshmërinë politike në Kosovë. Zgjedhjet e ardhshme pritet të jenë të tretat brenda pak më shumë se një viti, duke reflektuar përplasjet e vazhdueshme mes shumicës qeverisëse dhe opozitës për kontrollin e institucioneve.

 

Analistët politikë paralajmërojnë se vendi mund të hyjë në një cikël të ri përplasjesh politike, ndërsa partitë përgatiten për një tjetër betejë elektorale në një moment kur Kosova përballet edhe me sfida të rëndësishme ndërkombëtare dhe ekonomike.

XS
SM
MD
LG