Financial Times: Irani përdori satelit kinez për të goditur me saktësi

Wednesday, 15 April 2026 16:44

• Written by Mexhis

Sipas një raporti të Financial Times, Irani ka përdorur një satelit kinez për të mbledhur inteligjencë mbi bazat e Shtetet e Bashkuara në Lindjen e Mesme, duke mundësuar kryerjen e sulmeve të sakta gjatë konfliktit.

Raporti thekson se Teherani ka siguruar akses në satelitin TEE-01B menjëherë pas lëshimit të tij në vitin 2024, përmes një marrëveshjeje me kompaninë kineze Emposat, e cila menaxhon të dhënat e mbledhura.

Falë imazheve me rezolucion të lartë, më të avancuara se ato të satelitit iranian Noor-3, forcat e Pasdaran kanë monitoruar nga afër pozicionimin e forcave amerikane, duke përfshirë bazën ajrore Prince Sultan në Arabia Saudite, e cila u godit më pas me raketa, duke shkaktuar dëme të konsiderueshme.

Objektiva të tjera të vëzhguara përfshinin instalime ushtarake në Jordani, Xhibuti, Oman, Bahrein, si dhe zona strategjike në Kuvajt dhe rajonin e Erbil. Disa prej këtyre objektivave u goditën më pas me dronë dhe raketa kamikaze.

Raporti sugjeron gjithashtu se mungesa e masave mbrojtëse në disa baza amerikane, si mungesa e bunkerëve për avionët, ka lehtësuar identifikimin dhe goditjen e tyre.

Ndërkohë, kompani kineze si MizarVision kanë publikuar më herët imazhe të lëvizjeve ushtarake amerikane në rrjetet sociale, duke përfshirë zhvendosjen e aeroplanmbajtëses Ford dhe avionëve F-22 në rajon.

Megjithëse Kina ka mohuar çdo bashkëpunim të tillë, raporti e vendos këtë zhvillim në kuadër të një bashkëpunimi më të gjerë mes Pekinit dhe Teheranit, që përfshin furnizime ushtarake, teknologji me përdorim të dyfishtë dhe mbështetje në fusha të ndryshme strategjike.

Trump: “Xi Jinping do të më japë një përqafim të madh që po hap Ngushticën e Hormuzit”

Wednesday, 15 April 2026 16:44

• Written by Mexhis

Presidenti amerikan Donald Trump ka reaguar në lidhje me situatën në Lindjen e Mesme, duke u shprehur në Truth Social se Kina është shumë e lumtur që ai po rihap Ngushticën e Hormuzit.

Sipas tij ky veprim është për Kinën, ashtu si edhe për të gjithë vendet e Botës, ndërsa siguroi se kjo situatë nuk do të përsëritet.

Ai shtoi se presidenti kinez Xi Jinping do t’i japë atij një “përqafim të madh” kur ai të viztiojë vendin aziatik në javët në vijim, teksa theksoi se SHBA po punon me Kinën në mënyrë të zgjuar dhe të mirë.

BBC: Përplasja më Papën po e gërryen Trumpin nga brenda

Wednesday, 15 April 2026 16:44

• Written by Mexhis

Nuk është diçka e pazakontë që Presidenti Trump të përballet me kritika nga udhëheqësit katolikë. Politikat e tij të ashpra për emigracionin kanë sjellë prej kohësh përplasje me hierarkinë e Kishës Katolike në SHBA, ndërsa një pjesë e madhe e katolikëve konservatorë kanë qëndruar më afër tij.

Por reagimi i 48 orëve të fundit ka qenë ndryshe. Këtë herë zemërimi nuk lidhet vetëm me sulmin publik të Trump ndaj Papa Leonit dhe me publikimin e një imazhi të tij të krijuar me AI si figurë e ngjashme me Krishtin. Ajo që bie më shumë në sy është se kritikat po vijnë edhe nga aleatë të vjetër konservatorë katolikë të Trumpit, të shqetësuar në një nivel më të thellë për luftën me Iranin.

Sipas BBC, sulmi i gjatë i Trump në rrjetet sociale ndaj Papës së parë amerikan, të cilin e quajti shumë liberal dhe “të dobët ndaj krimit”, bashkë me imazhin e AI-së, kanë kristalizuar një ndryshim në qëndrimin e shumë katolikëve konservatorë që prej nisjes së luftës gjashtë javë më parë.

Një çarje e rrallë me kampin e Trump

Peshkopi Joseph Strickland, dikur një nga mbështetësit më të vendosur të Trumpit, sot po mban një qëndrim të hapur kundër administratës në këtë çështje. Ai thotë se ky konflikt nuk i plotëson kriteret e një “lufte të drejtë” dhe se qëndron në krah të Papa Leonit dhe thirrjes së tij për paqe.

Kjo është domethënëse sepse Strickland jo vetëm që kishte qenë shumë afër Trumpit, por ishte kthyer në një figurë simbol të katolicizmit konservator pro-Trump. Tani ai po paralajmëron se feja po përdoret për të justifikuar sjellje imorale dhe se përdorimi i gjuhës fetare për të arsyetuar bombardimet bie ndesh me thelbin e besimit.

Ai reagoi edhe për sulmin e Trump ndaj Papës dhe për imazhin që shumë e quajtën “AI Jesus” (foto poshtë), duke thënë se ndjeu si detyrë t’i kujtonte presidentit amerikan Ungjillin sipas Mateut, pra idenë se pushteti i vërtetë i përket Krishtit dhe jo njerëzve.

Lufta me Iranin po bashkon katolikë që zakonisht janë të ndarë

Kjo zhvendosje ka edhe rrezik politik për Trumpin, sepse në zgjedhjet e vitit 2024 ai kishte forcuar mbështetjen mes katolikëve. Sipas Pew Research Center, katolikët amerikanë mbeten të ndarë edhe nga përkatësia racore dhe politike, por lufta me Iranin duket se ka krijuar një afrim të rrallë mes të majtës dhe të djathtës katolike.

Analistët theksojnë se për shumë katolikë amerikanë politika ka shpesh më shumë peshë sesa vetë feja, dhe ata zakonisht ndahen sipas vijave partiake për çështje si aborti apo emigracioni. Pikërisht për këtë arsye, bashkimi i tyre rreth mesazhit kundër luftës të Papa Leonit është diçka e pazakontë.

Ndryshe nga Papa Françesku, i cili shihej nga shumë konservatorë si tepër progresist, Papa Leoni gëzon mbështetje të lartë si te demokratët, ashtu edhe te republikanët katolikë. Kjo e bën edhe më të vështirë për Trumpin që ta sulmojë pa pasoja.

Edhe e djathta katolike po reagon

Peter Wolfgang, një zë i njohur i së djathtës katolike amerikane, që ka qenë mbështetës i fortë i Trumpit dhe i politikave të deportimit masiv, sot është kritik i hapur ndaj sjelljes së presidentit ndaj Papës. Sipas tij, Trump nuk e kupton se si funksionon katolicizmi: Papa nuk është thjesht një kryetar shteti, por përfaqësuesi i Krishtit në tokë, dhe sulmet ndaj tij perceptohen si sulme ndaj vetë Kishës.

Wolfgang thotë se për katolikët konservatorë është krejt natyrale të rreshtohen pas Papa Leonit kur Trump flet për shkatërrimin e qytetërimit iranian ose kur zyrtarë si Pete Hegseth përdorin një gjuhë lutjeje të mbushur me tone gjakftohta e luftarake, që sipas tij nuk ka asgjë të përbashkët me katolicizmin.

Edhe figura të tjera të rëndësishme katolike në SHBA, përfshirë peshkopë që kanë qenë afër Trumpit, nuk e kanë mbështetur publikisht luftën me Iranin. Kjo e bën edhe më të dukshme shkëputjen.

Vatikani: kjo nuk është thjesht përplasje personalitetesh

Nga ana e Vatikanit, narrativa zyrtare mbetet se kjo nuk është një përballje personale mes Papa Leonit dhe Donald Trumpit. Për Selinë e Shenjtë, bëhet fjalë për një Papë që po flet nga pozicioni i besimit kundër logjikës së luftës.

Kur Trump tha se në Iran mund të vdiste “një qytetërim i tërë”, Papa reagoi drejtpërdrejt duke e quajtur këtë kërcënim “vërtet të papranueshëm”. Sipas zyrtarëve të Vatikanit, Papa ka detyrimin të shënojë kufirin moral të asaj që mund të pranohet, edhe kur diplomacia vazhdon prapa skenave.

Nga këndvështrimi i Vatikanit, Papa Leoni nuk i bashkon të gjithë, por ai po e largon debatin katolik nga një shteg thjesht partiak. Dhe pikërisht këtu qëndron rëndësia e momentit: lufta me Iranin dhe sulmet e Trump ndaj Papës po krijojnë një çarje që nuk është më vetëm politike, por edhe morale.

Në fund, BBC arrin në një përfundim të qartë: duke u përpjekur të godasë Papa Leonin, Trump në fakt po pranon peshën reale të zërit të tij. Sepse, siç thotë Vatikani, nëse Papa do të ishte i parëndësishëm, nuk do të meritonte asnjë reagim. Fakti që Trump e sulmon, do të thotë se fjalët e tij kanë peshë.

BBC, përgatiti në shqip ©LAPSI.AL

WSJ zbulon prapaskenat: Gjermanët gati planin alternativ nëse Trump tërheq SHBA-në nga NATO, ja roli i Gjermanisë

Wednesday, 15 April 2026 16:44

• Written by Mexhis

Një plan alternativ për sigurinë e Evropës, që parashikon përdorimin më të madh të strukturave ekzistuese të NATO pa varësi të plotë nga SHBA, po fiton gjithnjë e më shumë mbështetje mes vendeve evropiane, raporton Wall Street Journal. Sipas raportimit, ideja – e cilësuar nga disa si një “NATO evropiane” – synon që vendet e kontinentit të marrin një rol më të madh në drejtimin ushtarak të aleancës, duke zëvendësuar gradualisht kapacitetet amerikane me ato evropiane. Kjo nismë po diskutohet në mënyrë joformale mes zyrtarëve përmes takimeve dhe konsultimeve brenda strukturave të aleancës.

Plani nuk synon të zëvendësojë NATO-n, por të garantojë funksionimin e saj edhe në rast se Shtetet e Bashkuara redukton praninë ushtarake në Evropë ose tërhiqet nga angazhimet e saj, një skenar që është përmendur shpesh nga presidenti Donald Trump.

Sipas burimeve, objektivi kryesor është ruajtja e kapaciteteve parandaluese ndaj Rusia, vazhdimësia operacionale dhe besueshmëria e mbrojtjes, përfshirë edhe dimensionin bërthamor. Një rol kyç në avancimin e këtij plani ka luajtur ndryshimi i qëndrimit të Gjermania, e cila për dekada kishte kundërshtuar idenë e autonomisë strategjike evropiane. Nën drejtimin e kancelarit Friedrich Merz, Berlini duket se po rreshtohet tashmë në favor të një përgjegjësie më të madhe evropiane në mbrojtje.

Ky zhvillim ka hapur rrugën për një koordinim më të gjerë mes vendeve si Mbretëria e Bashkuar, Franca, Polonia, vendet nordike dhe Kanadaja, të cilat po e shohin këtë iniciativë si një “aleancë të të vullnetshmëve” brenda NATO-s.

Nga ana tjetër, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka theksuar se aleanca pritet të bëhet më e udhëhequr nga evropianët, duke reflektuar një zhvendosje graduale të përgjegjësive nga SHBA drejt Evropës. Megjithatë, zbatimi i këtij plani përballet me sfida të mëdha. Struktura aktuale e NATO-s mbështetet në lidershipin amerikan në fusha kyçe si logjistika, inteligjenca dhe komandimi ushtarak. Po ashtu, vendet evropiane duhet të rrisin ndjeshëm kapacitetet e tyre ushtarake, përfshirë prodhimin, teknologjinë dhe personelin.

Një tjetër debat i ndjeshëm lidhet me mbrojtjen bërthamore, ku po diskutohet mundësia e zgjerimit të rolit të Francës për të mbuluar edhe vende të tjera evropiane, në rast të një tërheqjeje amerikane. Ndërkohë, presidenti i Finlandës, Alexander Stubb, ka paralajmëruar se zhvendosja e barrës së sigurisë nga SHBA drejt Evropës është tashmë në proces dhe duhet menaxhuar me kujdes për të shmangur pasoja të papritura. Zhvillimet e fundit tregojnë se Evropa po përgatitet për një realitet të ri në fushën e sigurisë, ku roli i saj në mbrojtje pritet të jetë gjithnjë e më vendimtar.