Kryeministri Edi Rama gjatë fjalës së tij në forumin Cernobbios në Itali deklaroi se Serbia është një lloj kafshe e çuditshme në xhunglën e Ballkanit.
Gazeta franceze Le Monde i ka kushtuar një analizë të gjerë modelit të zhvillimit urban dhe turistik në Shqipëri, duke e vendosur kryeministrin Edi Rama në qendër të një sistemi ku arkitektura dhe emrat e mëdhenj ndërkombëtarë përdoren, sipas gazetës, si pjesë e një strategjie për të projektuar jashtë vendit imazhin e një Shqipërie moderne, dinamike dhe tërheqëse për investitorët. Shkrimi thekson se Rama ka ndërtuar prej vitesh një marrëdhënie të drejtpërdrejtë me arkitektë të njohur botërorë, të cilëve u janë besuar projekte të mëdha në Tiranë dhe në zonat bregdetare.
Sipas Le Monde, pas kësaj fasade modernizuese qëndron një debat gjithnjë e më i ashpër mbi mënyrën se si po transformohen qytetet dhe bregdeti shqiptar. Gazeta përshkruan një model zhvillimi të karakterizuar nga projekte të mëdha, kulla, resorte dhe ndërhyrje urbane të konsideruara nga kritikët si ekstravagante dhe të realizuara me kontroll të pamjaftueshëm urbanistik, mjedisor dhe social. Në këtë lexim, arkitektura nuk paraqitet vetëm si çështje estetike, por si instrument politik dhe ekonomik, përmes të cilit krijohet një narrativë modernizimi ndërsa fitimet, sipas kritikëve të cituar, përqendrohen te një numër i kufizuar investitorësh dhe grupesh të privilegjuara.
Në qendër të artikullit është edhe vala e protestave që shpërtheu pas kundërshtimeve ndaj projekteve turistike në Zvërnec dhe Sazan, të lidhura me investimin miliarda dollarësh të kompanisë së Jared Kushner. Le Monde e lidh mobilizimin qytetar me shqetësimet për kufizimin e aksesit publik në bregdet, ndikimin mbi biodiversitetin, mungesën e transparencës dhe mënyrën se si miratohen projektet e mëdha turistike. Sipas gazetës, përplasja në Zvërnec u kthye në pikënisjen e një revolte më të gjerë politike, e cila më pas u zhvendos në Tiranë dhe u shoqërua me kërkesa që shkuan përtej çështjeve të urbanistikës, deri te reforma kushtetuese dhe zgjedhore dhe dorëheqja e kryeministrit.
Një vend të veçantë në analizë zë roli i të ashtuquajturve “star-arkitektë”, të cilët prej vitesh janë ftuar në Shqipëri nga Rama për projekte të mëdha publike dhe private. Gazeta sjell edhe protestën e qindra arkitektëve, artistëve dhe ambientalistëve shqiptarë, të cilët u kanë kërkuar emrave të njohur ndërkombëtarë që të mos bëhen pjesë e asaj që ata e konsiderojnë një “zbukurim” të një modeli zhvillimi që dëmton interesin publik. Në këtë kontekst, arkitektura është kthyer në simbolin e një përplasjeje më të madhe mes zhvillimit ekonomik të promovuar nga qeveria dhe akuzave se ky zhvillim po favorizon interesa të mëdha private.
Le Monde nënvizon gjithashtu se fama ndërkombëtare e arkitektëve është përdorur nga Rama si argument për cilësinë dhe seriozitetin e projekteve. Kryeministri, nga ana e tij, ka hedhur poshtë akuzat për mungesë transparence dhe ka mohuar se projektet po cenojnë interesin publik apo mjedisin, duke i cilësuar disa prej kritikave si dezinformim. Megjithatë, gazeta franceze vëren se protestat dhe reagimi i komunitetit profesional shqiptar kanë filluar ta vënë nën presion narrativën e deritanishme të qeverisë, duke e kthyer arkitekturën nga vitrinë e modernizimit në një nga fushëbetejat kryesore politike të momentit.
Banorët e Divjakës kanë mbushur sërish rrugët në ditën e 37-të të protestës së pandërprerë kundër projektit të mazhorancës për reformën e re administrative-territoriale, e cila parashikon shkrirjen e Bashkisë Divjakë. Përmes kësaj rezistence të gjatë, komuniteti lokal po kërkon me ngulm anulimin e këtij plani që zhvesh zonën nga përfaqësimi dhe shërbimet publike.
Gjatë fjalimeve të mbajtura në shesh, qëndrestarët kërkuan llogari të drejtpërdrejtë nga deputetët e zonës dhe kryeministri, duke theksuar se Divjaka nuk meriton të mbetet pa institucione vendore. Banorët nënvizuan se goditja e autonomisë vendore të një bashkie me kontribut të madh bujqësor e turistik dëmton drejtpërdrejt ekonominë e familjeve dhe të ardhmen e zonës.
Në përmbyllje të ditës së 37-të të rezistencës, protestuesit nuk janë mjaftuar me fjalimet në shesh, por kanë ndërmarrë një marshim masiv përgjatë rrugëve kryesore të Divjakës. Me thirrje të panumërta kundër vendimeve unilaterale të pushtetit qendror, banorët paralajmëruan se aksioni i tyre popullor do të vijojë pa ndërprerje deri në mbrojtjen e plotë të statusit administrativ të qytetit.
Më 10 shtator avokatët e huaj të Erion Veliajt do të dorëzojnë çështjen në Gjykatën e Strasburgut.
Lajmi u bë me dije nga avokatët e kryebashkiakut të Tiranës, i cili mbahet në paraburgim për 13 akuza penale.
Ndërkohë, më 14 shtator, Gjykata e Lartë do të shqyrtojë rekursin e Veliajt kundër masës së arrestit. Këto zhvillime ndodhin ndërkohë që Veliaj, nga burgu, po shkarkon zyrtarët e Bashkisë dhe po emëron të besuarit e tij.
Qeveria kroate miratoi të premten blerjen e 18 sistemeve raketore koreanojugore K239 Chunmoo, si pjesë e një pakete investimesh për modernizimin dhe pajisjen e ushtrisë.
Blerja, me vlerë 544,1 milionë euro, përfshin sistemet lëshuese, municionet raketore dhe pajisjet shoqëruese. Dorëzimet do të realizohen nga viti 2026 deri në vitin 2029.
Sistemet Chunmoo do t'i zëvendësojnë sistemet e vjetruara SVLR Vulkan dhe SVLR GRAD BM-21, duke i mundësuar ushtrisë kryerjen e goditjeve të sakta ndaj objektivave në distanca përtej rrezes së artilerisë konvencionale me tyta dhe raketa.
Kryeministri Andrej Plenkoviq tha se ky është investimi më i rëndësishëm për ushtrinë që nga viti 1995.
“Pas Rafale, ky është një nga investimet më të mëdha dhe më të rëndësishme në modernizimin e Forcave të Armatosura Kroate që nga përfundimi i Luftës së Atdheut. Për herë të parë, po fitojmë aftësinë për të goditur shpejt dhe me saktësi objektiva në distanca shumë të gjata”, tha ai.
Sipas qeverisë, sistemi Chunmoo mund të përdorë dy lloje të ndryshme raketash të kalibrave të ndryshëm në të njëjtin sistem lëshues.
Procedura e prokurimit u zhvillua me kompaninë koreanojugore Hanwha Aerospace dhe kompaninë polake WB Electronics.
Hanwha Aerospace do t'i furnizojë sistemet lëshuese, municionet raketore dhe pajisjet shoqëruese. Ndërkaq, WB Electronics do ta sigurojë sistemin e komandës dhe kontrollit.
“Kroacia po investon në kapacitetet e saj mbrojtëse, jo për të kërcënuar ndokënd, por për të parandaluar çdo kërcënim, për ta garantuar sigurinë e qytetarëve, territorit dhe interesave kombëtare kroate dhe, në këtë mënyrë, për të kontribuuar në sigurinë dhe mbrojtjen kolektive të Evropës”, tha Plenkoviq.
Qeveria miratoi gjithashtu pajisje shtesë për avionët luftarakë shumërolësh Rafale të Kroacisë, me vlerë 112.224 milionë euro, përfshirë TVSh-në.
Pajisjet do t’i përmirësojnë avionët nga standardi F3R në F4 dhe përfshijnë detektorë raketash, si dhe sisteme për zbulimin, identifikimin dhe gjurmimin e objektivave në ajër, njoftoi Ministria e Mbrojtjes.
Qeveria miratoi gjithashtu përmirësimin e sistemit të komunikimit luftarak të Forcave Ajrore, me një kosto prej 41,1 milionë eurosh, ndërsa puna është planifikuar të zhvillohet nga viti 2026 deri në vitin 2030.
