ANALIZA E GJATË/ “Përqafim i fashizmit”: Vizita e Modit në Izrael kritikohet botërisht si “e turpshme”
Vizita me profil të lartë e kryeministrit indian Narendra Modi në Izrael, e paraqitur si një “marrëdhënie e veçantë”, ka nxitur reagime të forta në rrjetet sociale.
Vizita dyditore e Modit këtë javë është bërë temë qendrore në mediat sociale, me opinionin publik të ndarë mes atyre që e konsiderojnë si një riafirmim strategjik të marrëdhënieve dhe kritikëve që e përshkruajnë si një mbështetje politike për Benjamin Netanyahun gjatë luftës së Izraelit në Gaza, të cilën shumë e cilësojnë si gjenocid.
Modi dhe Netanyahu u përqafuan ngrohtësisht në mbërritjen e kryeministrit indian në Tel Aviv, ndërsa bashkëshortja e Netanyahut mbante një veshje me ngjyrë shafrani, që përputhej me ngjyrat e flamurit kombëtar të Indisë – pamje që u shpërndanë gjerësisht në internet.
Para vizitës, Netanyahu deklaroi se ajo do të theksonte atë që ai e quajti një “marrëdhënie të veçantë” mes Izraelit dhe “fuqisë globale që është India”, një terminologji që zakonisht përdoret për marrëdhëniet SHBA–Izrael.
Netanyahu e paraqiti vizitën si një mundësi për ta forcuar më tej këtë marrëdhënie përmes zgjerimit të bashkëpunimit ekonomik, diplomatik dhe të sigurisë. Analistët sugjerojnë se simbolika e vizitës mund të shërbejë edhe për qëllime të brendshme politike, në një kohë kur Izraeli po i afrohet një cikli të ri zgjedhor.
Kjo vizitë vjen gati një dekadë pas udhëtimit historik të Modit në vitin 2017, kur ai u bë kryeministri i parë indian që vizitoi Izraelin, duke formalizuar partneritetin strategjik në fusha si menaxhimi i ujit, bujqësia dhe mbrojtja, dhe duke shënuar një ndryshim të dukshëm në diplomacinë e Indisë në Lindjen e Mesme.
Ndërsa disa përdorues në internet u impresionuan nga koreografia me ngjyrë shafrani në Tel Aviv, të tjerë u shprehën thellësisht të zhgënjyer, duke deklaruar se e vetmja gjë që i bashkon Indinë dhe Izraelin është “fashizmi dhe racizmi”.
Koha e vizitës është politikisht e ndjeshme. Izraeli vazhdon luftën në Gaza pavarësisht një armëpushimi të shpallur, ku sipas autoriteteve shëndetësore palestineze më shumë se 72,000 palestinezë janë vrarë që nga tetori 2023. Izraeli po përballet gjithashtu me një çështje për gjenocid në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë në Hagë.
Modi u raportua gjerësisht si një nga liderët e parë botërorë që telefonoi Netanyahun pas sulmeve të udhëhequra nga Hamasi më 7 tetor 2023, duke sinjalizuar mbështetjen e hershme diplomatike të Indisë ndaj interpretimit izraelit të luftës si vetëmbrojtje.
Gjatë dy viteve të fundit, India ka ruajtur mbështetjen për Izraelin përmes marrëveshjeve të punës, bashkëpunimit në mbrojtje dhe pozicionimit diplomatik, ndërkohë që ka vazhduar të bëjë thirrje për akses humanitar dhe një zgjidhje me dy shtete.
Video e heshtur kontroverse
Vizita nisi të bëhej trend edhe përpara fjalimit të Modit në parlamentin izraelit. Shumë përdorues në internet pohuan se India po “dorëzohet përballë një projekti të pamëshirshëm kolonial”, duke iu referuar marrëdhënies së ngushtë mes dy vendeve dhe dy kryeministrave.
Pas fjalimit në Knesset, rrjetet sociale u përqendruan veçanërisht te mënyra se si Modi u prit në Izrael. Një fragment videoje u shpërnda gjerësisht, ku Netanyahu dëgjohej qartë, ndërsa transmetimi dukej sikur u ndërpre ose u hesht në momentin kur Modi nisi fjalën e tij.
Disa spekuluan se heshtja ishte e qëllimshme, duke bërë shaka se “media e dinte se Modi do ta vinte veten në siklet”. Të tjerë e cilësuan incidentin si një problem teknik rutinë dhe akuzuan kritikët për krijim artificial polemikash.
Ky episod është bërë pikë përplasjeje në debatet më të gjera mbi paanshmërinë mediatike, simbolikën diplomatike dhe marrëdhënien personale mes dy liderëve.
Aksi Modi–Netanyahu
Marrëdhënia e ngushtë mes Modit dhe Netanyahut ka tërhequr vëmendje prej vitesh. Që nga viti 2017, tregtia në fushën e mbrojtjes mes Indisë dhe Izraelit është rritur ndjeshëm, me Izraelin që është bërë një nga furnizuesit kryesorë të armëve për Indinë. Bashkëpunimi është thelluar gjithashtu në fushat e sigurisë kibernetike, inovacionit bujqësor dhe menaxhimit të ujit.
Për Netanyahun, India përfaqëson një partner strategjik dhe një urë drejt Jugut Global. Për Modin, Izraeli ofron teknologji të avancuar ushtarake dhe bashkëpunim në fushën e inteligjencës, në përputhje me prioritetet e sigurisë së Indisë.
Megjithatë, kritikët argumentojnë se simbolika e ngrohtësisë, veçanërisht gjatë luftës në Gaza, e ndërlikon situatën, duke pasur parasysh mbështetjen historike të Indisë për një zgjidhje me dy shtete dhe krijimin e një shteti palestinez të qëndrueshëm. Kjo gjithashtu mund të rrezikojë marrëdhëniet e Indisë me vende të tjera arabe.
Vizita e Modit në Izrael është njëkohësisht simbolike dhe thelbësore: simbolike në koreografinë e miqësisë dhe retorikën e “marrëdhënies së veçantë”; thelbësore në zgjerimin e mundshëm të marrëveshjeve të sigurisë dhe ekonomisë.
Reagimet në internet pasqyrojnë këto dy realitete. Për mbështetësit, vizita sinjalizon shfaqjen e Indisë si një fuqi globale më e vendosur, që ndjek një politikë të jashtme të pavarur. Për kritikët, ajo ngre pyetje morale dhe diplomatike për pozicionimin gjatë një prej kapitujve më të debatueshëm në historinë moderne të Izraelit dhe për një zhvendosje të dukshme nga qëndrimi historik i Indisë ndaj Palestinës.
Ndërsa pamjet e Modit duke iu drejtuar parlamentit izraelit vazhdojnë të qarkullojnë, debati vijon – jo vetëm për Indinë dhe Izraelin, por edhe për mënyrën se si po ripërcaktohen aleancat globale në mes të luftës, zgjedhjeve dhe ndryshimeve të thella gjeopolitike./ Middle East Eye