Lidhje


Merz në Shtëpinë e Bardhë: Presion ndaj Putinit, mesazhe të forta për Iranin dhe paralajmërime për aleatët

 

Vizita e kancelarit gjerman Friedrich Merz në Uashington dhe takimi i tij me presidentin amerikan Donald Trump u zhvilluan në një moment tensioni të lartë ndërkombëtar, vetëm pak ditë pas përshkallëzimit të konfliktit me Iranin dhe në sfondin e luftës së vazhdueshme në Ukrainë. Sipas raportimeve të mediave si Reuters, The Guardian dhe Washington Post, bisedimet në Zyrën Ovale u përqendruan në tre shtylla kryesore: Ukrainën, Lindjen e Mesme dhe marrëdhëniet tregtare SHBA-BE.

 

Në lidhje me Ukrainën, Merz i kërkoi hapur Trumpit të rrisë presionin ndaj presidentit rus Vladimir Putin, duke theksuar se çdo marrëveshje paqeje duhet të përfshijë Evropën dhe se Kievi nuk mund të detyrohet të heqë dorë nga territore për të siguruar një armëpushim. Ai nënvizoi rëndësinë e unitetit transatlantik dhe paralajmëroi se çdo dobësim i mbështetjes perëndimore do të dëmtonte stabilitetin afatgjatë të Evropës. Mesazhi i tij ishte i qartë: paqe po, por jo me çmimin e integritetit territorial të Ukrainës.

 

Sa i përket Iranit, takimi u zhvillua në hijen e sulmeve të fundit amerikano-izraelite. Presidenti Trump deklaroi se operacioni ushtarak “po shkon shumë mirë” dhe se SHBA kanë neutralizuar kapacitetet kryesore ushtarake të Teheranit. “Ata nuk kanë më Marinën, nuk kanë më Aviacionin, nuk kanë më sisteme të zbulimit ajror. Radari i tyre është neutralizuar, gjithçka është neutralizuar”, tha ai. Trump hodhi poshtë edhe pretendimet se Izraeli e kishte shtyrë SHBA-në drejt përshkallëzimit, duke theksuar: “Ne i kemi shtyrë ata dhe jo e kundërta.” Në të njëjtën kohë, sipas raportimeve të mediave, Merz deklaroi mbështetjen e Gjermanisë për planin amerikan për çmontimin e regjimit iranian, ndërsa shmangu kritikat e drejtpërdrejta ndaj Uashingtonit dhe theksoi nevojën për koordinim të ngushtë me aleatët evropianë për të shmangur destabilizimin e mëtejshëm të rajonit.

 

Në planin ekonomik, çështja e tarifave dhe tensioneve tregtare mes SHBA-së dhe Bashkimit Evropian u diskutua, por pa rezultate konkrete. Trump përsëriti qëndrimin e tij për rishikimin e balancave tregtare dhe kërkoi kontribute më të mëdha evropiane në NATO, duke kritikuar disa aleatë për mungesë angazhimi. Nga ana tjetër, Merz u përpoq të ruajë tonin diplomatik, duke theksuar rëndësinë e partneritetit strategjik mes Berlinit dhe Uashingtonit.

 

Vizita u interpretua nga mediat ndërkombëtare si një test për marrëdhëniet transatlantike në një periudhë pasigurie globale. Mesazhi më i fortë që doli nga takimi ishte se Evropa kërkon rol më aktiv në vendimmarrjet strategjike, ndërsa SHBA kërkon më shumë barrë financiare dhe politike nga aleatët e saj. Në një klimë krizash të shumëfishta, dialogu mes Merz dhe Trump u paraqit si përpjekje për të ruajtur ekuilibrin mes interesave kombëtare dhe unitetit perëndimor.


42 civilë të vrarë, 104 të plagosur në Afganistan nga përplasjet me Pakistanin

 

Të paktën 42 civilë janë vrarë dhe 104 të plagosur në Afganistan në luftimet me Pakistanin midis 26 shkurtit dhe 2 marsit, tha të martën Misioni i Ndihmës i Kombeve të Bashkuara në Afganistan (UNAMA), ndërsa konflikti ushtarak midis fqinjëve hyri në ditën e tij të gjashtë.

 

Tensionet ushtarake midis kombeve islamike të Azisë Jugore mbetën të larta të martën, me Afganistanin që tha se kishte pushtuar një tjetër post pakistanez në rajonin e Kandaharit dhe luftimet midis aleatëve të shndërruar në armiq ishin “ende duke vazhduar”.

 

“Viktimat civile përfshijnë ato të shkaktuara nga zjarri indirekt në përleshjet ndërkufitare… si dhe ato të shkaktuara nga sulmet ajrore”, tha agjencia e OKB-së, duke shtuar se shifrat ishin “paraprake”.

 

Konflikti më i rëndi midis vendeve në vite u nxit javën e kaluar nga ato që sundimtarët talebanë të Afganistanit i quajtën sulme hakmarrëse ndaj instalimeve pakistaneze në përgjigje të shënjestrimit të militantëve në Afganistan nga Pakistani, raporton Reuters.

 

Afganistani thotë se forcat pakistaneze kanë shënjestruar civilët e saj, një akuzë që Islamabadi e mohon.

 

Islamabadi ka lëshuar raketa ajër-tokë në bazat ushtarake të talebanëve gjatë javës së fundit dhe madje ka synuar drejtpërdrejt qeverinë talebane për herë të parë, për shkak të akuzave se strehon militantë që kryejnë sulme ndaj Pakistanit nga toka e tij.

 

Forcat pakistaneze shkatërruan një bazë ushtarake në provincën Nangarhar të Afganistanit në një operacion të suksesshëm ajror, thanë të martën burime të sigurisë pakistaneze.


Habit Witkoff: Irani pranoi se zotëron uranium të pasuruar në 60%

 

I dërguari i posaçëm i administratës amerikane, Steve Witkoff, ka deklaruar se negociatorët iranianë i kanë pranuar hapur Shteteve të Bashkuara se zotërojnë sasi uraniumi të pasuruar në nivelin 60%, të mjaftueshme për të prodhuar material bërthamor për armë.

 

Në një intervistë për Sean Hannity në Fox News, Witkoff tha se pala iraniane i ka bërë të ditur atij dhe dhëndrit të presidentit amerikan, Jared Kushner, se kontrollon 460 kilogramë uranium të pasuruar në 60%, duke qenë e vetëdijshme se kjo sasi mund të pasurohet shpejt në 90%, nivel i konsideruar për prodhimin e armëve bërthamore.

 

Sipas tij, zyrtarët iranianë e kanë pranuar këtë “drejtpërdrejt dhe pa asnjë hezitim”, duke shtuar se ata janë krenarë që kanë shmangur protokollet e mbikëqyrjes për ta arritur këtë kapacitet, përcjell JP.

 

Witkoff renditi se Irani zotëron rreth 10 mijë kilogramë uranium të ndashëm, të ndarë në rreth 460 kg të pasuruar në 60%, 1 mijë kg në 20% dhe pjesa tjetër në 3.67%.

 

Ai theksoi se uraniumi i pasuruar në 60% mund të çojë në nivelin 90% brenda rreth një jave, ose maksimumi 10 ditësh, ndërsa ai në 20% mund të arrijë nivelin e armëve brenda tre deri në katër javësh.

 

Megjithatë, ai theksoi se, edhe pse Irani ka këtë sasi materiali, do t’i duheshin të paktën dy vjet për të ndërtuar realisht një bombë bërthamore.

 

Sipas tij, një tjetër shqetësim është fakti se Irani prodhon vetë centrifugat për pasurimin e uraniumit, duke e bërë pothuajse të pamundur ndalimin e këtij procesi.

 

Witkoff tha se negociatorët iranianë kanë këmbëngulur se vendi i tyre ka “të drejtën e patjetërsueshme” për të pasuruar karburantin bërthamor që zotëron.

 

Në përgjigje, pala amerikane ka deklaruar se presidenti Donald Trump beson se SHBA ka të drejtën ta ndalë Iranin në këtë drejtim.

 

I pyetur për përpjekjet për të ofruar një alternativë, Witkoff zbuloi se SHBA i kishte propozuar Iranit një marrëveshje sipas së cilës Teherani nuk do të pasuronte asnjë sasi uraniumi për 10 vjet, ndërsa SHBA do të paguante për furnizimin me karburant bërthamor në emër të shtetit iranian. Sipas tij, kjo ofertë u refuzua kategorikisht.

 

Kjo, sipas Witkoff, tregoi se pala iraniane nuk kishte asnjë qëllim tjetër përveçse ruajtjes së kapaciteteve të pasurimit për qëllime të armatosjes.

 

Duke iu referuar sulmeve ajrore amerikane ndaj objekteve bërthamore iraniane në qershor 2025, të njohura si “Operation Midnight Hammer”, Hannity komentoi se pala iraniane po vepronte “sikur ajo të mos kishte ndodhur”.

 

Witkoff përfundoi duke thënë se objektivat e presidentit Trump në këto negociata ishin eliminimi i programit të raketave të Iranit, ndalimi i mbështetjes për grupet e armatosura në Lindjen e Mesme, garantimi i lirisë së lundrimit në det dhe sigurimi që Irani të mos arrijë pasurimin bërthamor.

 

“Ne hymë aty për të bërë një marrëveshje të drejtë, por ishte shumë e qartë, ndoshta që në fund të takimit të dytë, se kjo do të ishte e pamundur. U kthyem edhe për një takim të tretë për të provuar sërish, por ai takim nuk ishte pozitiv,” përfundoi ai.


Ministri i Jashtëm turk diskuton mbi zhvillimet e konfliktit me homologët rajonalë

 

Ministri i Jashtëm turk, Hakan Fidan, zhvilloi të martën telefonata me udhëheqës dhe homologë të tij nga Katari, Greqia dhe rajoni verior kurd i Irakut.

 

Burime diplomatike turke thanë se Fidan diskutoi zhvillimet e fundit në rajon me Kryeministrin dhe ministrin e Jashtëm të Katarit, Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, ministrin e Jashtëm grek, Georgios Gerapetritis dhe presidentin e rajonit verior kurd të Irakut, Nechirvan Barzani.

 

Telefonatat erdhën ndërsa një fushatë ushtarake ShBA-Izrael e nisur të shtunën kundër Iranit, ka vrarë disa zyrtarë të lartë iranianë, përfshirë Udhëheqësin Suprem Ali Khamenei.

 

Teherani është hakmarrë me sulme me dronë dhe raketa që shënjestrojnë Izraelin, si dhe disa vende fqinje që janë shtëpi e aseteve amerikane.


Çmimet e gazit në Evropë rriten mbi 100% pas mbylljes së Hormuzit

 

 

Çmimet kishin mbyllur në 31.95 euro për megavat-orë më 27 shkurt, përpara sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit.

 

Çmimet e gazit në Evropë u rritën me më shumë se 100% pas sulmeve të përbashkëta të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit, të cilat ndërprenë transportin detar në Ngushticën e Hormuzit dhe detyruan QatarEnergy të ndalojë prodhimin në impiantet kryesore të gazit natyror të lëngshëm (LNG), duke rritur ndjeshëm frikën për mungesa furnizimi.

 

Trafiku tregtar detar është ndalur pothuajse plotësisht në Ngushticën e Hormuzit, një pikë kyçe strategjike përmes së cilës kalon rreth 20% e eksporteve globale të LNG-së, përfshirë pothuajse të gjitha dërgesat e Katarit drejt tregjeve ndërkombëtare.

 

Pas sulmeve me dronë iranianë që shënjestruan infrastrukturën energjetike në Qytetin Industrial Ras Laffan dhe në Mesaieed, QatarEnergy pezulloi prodhimin e LNG-së në këto zona, duke përmendur shqetësime për sigurinë.

 

Kombinimi i ndalimit të prodhimit të LNG-së dhe ndërprerjes së qarkullimit të cisternave detare tronditi tregjet, të cilat ishin tashmë të ndjeshme ndaj rreziqeve gjeopolitike.

 

Në Dutch Title Transfer Facility (TTF), qendra më likuide e tregtimit të gazit në Evropë, kontratat futures për muajin prill u rritën në 65.50 euro (76 dollarë) për megavat-orë, në orën 17:20 GMT (14:20 me orën lokale).

 

Kjo krahasohet me çmimin e mbylljes prej 31.95 euro për megavat-orë më 27 shkurt, përpara sulmeve. Brenda ditës, çmimet u rritën rreth 47% krahasuar me seancën e mëparshme.

 

Katari përfaqëson rreth 20% të kapacitetit global të eksporteve të LNG-së, duke e bërë mbylljen e Ras Laffan dhe Mesaieed një nga goditjet më të rëndësishme për tregjet e gazit që nga pushtimi rus i Ukrainës në vitin 2022.

 

Shpallja e forcës madhore (force majeure) nga QatarEnergy ka shtuar pasigurinë për blerësit me kontrata afatgjata, duke rritur mundësinë që disa prej tyre të detyrohen të sigurojnë ngarkesa në tregun spot.

 

Me Ngushticën e Hormuzit praktikisht të mbyllur, pritet që konkurrenca mes Evropës dhe Azisë për furnizime alternative me LNG, veçanërisht nga Shtetet e Bashkuara dhe Australia, të intensifikohet.

 

Nivelet e depozitimit të gazit në të gjithë Bashkimin Evropian po qëndrojnë pranë 30%, dukshëm më poshtë se nivelet e së njëjtës periudhë vitin e kaluar, duke e lënë rajonin më të ekspozuar ndaj ndërprerjeve të mëtejshme.

 

Grupi i Koordinimit për Gazin Natyror i Bashkimit Evropian pritet të mblidhet më 4 mars për të vlerësuar ndikimin e përshkallëzimit të tensioneve në Lindjen e Mesme dhe për të shqyrtuar masat e mundshme të reagimit.

XS
SM
MD
LG