Paqja SHBA-Iran ngec në nisje? Shtyhen bisedimet në Zvicër, Vance anulon udhëtimin
Bisedimet teknike mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Iranit, që pritej të zhvilloheshin më 19 qershor në resortin malor të Bürgenstockut në Zvicër, janë shtyrë për shkak të çështjeve të pazgjidhura logjistike.
Ministria e Jashtme e Zvicrës njoftoi se takimi i planifikuar mes përfaqësuesve të SHBA-së, Iranit, Katarit dhe Pakistanit nuk do të zhvillohet siç ishte parashikuar.
“Bisedimet e planifikuara mes SHBA-së, Iranit, Katarit dhe Pakistanit janë shtyrë”, thuhej në njoftimin e autoriteteve zvicerane.
Zvicra theksoi se mbetet e gatshme të lehtësojë procesin diplomatik, ndërsa puna përgatitore në Bürgenstock po vazhdon. Megjithatë, autoritetet zvicerane nuk dhanë detaje të tjera mbi datën e mundshme të rifillimit të bisedimeve.
Shtyrja e takimit u konfirmua pasi Shtëpia e Bardhë njoftoi se zëvendëspresidenti amerikan JD Vance nuk do të udhëtonte drejt Zvicrës, siç ishte planifikuar fillimisht.
“Deri tani, zëvendëspresidenti i SHBA-së nuk do të largohet sonte”, tha një zëdhënës i Shtëpisë së Bardhë.
Sipas Uashingtonit, planet për bisedimet teknike me Iranin nuk janë finalizuar ende dhe pengesat kryesore lidhen me organizimin praktik të negociatave.
“Siç tha zëvendëspresidenti në konferencën e tij për shtyp, planet për bisedimet e ardhshme teknike nuk janë finalizuar ende dhe delegacioni amerikan është përgatitur të largohet me rastin e parë të mundshëm. Por logjistika e këtyre negociatave nuk ka qenë kurrë e thjeshtë ose e parashikueshme”, deklaroi zëdhënësi.
Megjithatë, Shtëpia e Bardhë theksoi se SHBA-ja synon që bisedimet teknike të nisin “sa më shpejt të jetë e mundur”.
Më herët, JD Vance kishte deklaruar para gazetarëve se planifikonte të udhëtonte në Zvicër dhe se negociatat teknike me Iranin mund të nisnin gjatë fundjavës.
“Planifikoj të shkoj në Zvicër. Mendoj se këto negociata teknike do të fillojnë diku këtë fundjavë. Ky është ende plani. Por kjo mund të ndryshojë, sepse nuk është e lehtë për delegacionin iranian të largohet nga Irani. Po përpiqemi të kuptojmë saktësisht se kur do të ndodhë kjo. Dyshoj se do të jetë këtë fundjavë, por nuk jam i sigurt”, tha Vance.
Nga ana iraniane, agjencia Tasnim raportoi më herët se “asgjë nuk është konfirmuar” lidhur me udhëtimin e delegacionit të Teheranit në Zvicër. Mediat iraniane cituan gjithashtu raportime të pakonfirmuara sipas të cilave Irani kishte shtyrë dërgimin e ekipit negociator për shkak të sulmeve të vazhdueshme izraelite në Liban.
Bisedimet në Zvicër pritej të ishin hapi i parë teknik pas nënshkrimit të Memorandumit të Mirëkuptimit mes presidentit amerikan Donald Trump dhe presidentit iranian Masoud Pezeshkian.
Marrëveshja kornizë u nënshkrua më 17 qershor dhe synon t’i japë fund luftës gati katërmujore në Lindjen e Mesme, e cila nisi më 28 shkurt me përfshirjen e SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit.
Sipas memorandumit, Uashingtoni dhe Teherani kanë 60 ditë kohë për të zhvilluar negociata dhe për të arritur një marrëveshje përfundimtare. Kjo marrëveshje pritet të përfshijë çështje kyçe si programi bërthamor i Iranit, heqja e sanksioneve ndërkombëtare dhe amerikane ndaj Teheranit, si dhe garancitë për sigurinë rajonale.
Një nga pikat më të ndjeshme të memorandumit lidhet edhe me kërkesën e Iranit që Izraeli të ndalë sulmet në Liban. Pikërisht zhvillimet në këtë front duket se kanë krijuar pasiguri shtesë rreth nisjes së negociatave teknike.
Përfshirja e Katarit dhe Pakistanit në bisedimet e planifikuara në Zvicër tregon se procesi diplomatik nuk është thjesht bilateral mes SHBA-së dhe Iranit, por po zhvillohet përmes një formule më të gjerë ndërmjetësimi. Pakistani ka luajtur rol në arritjen e memorandumit, ndërsa Katari shihet si një kanal i rëndësishëm komunikimi mes palëve.
Shtyrja e takimit në Bürgenstock nuk e rrëzon marrëveshjen e arritur mes Uashingtonit dhe Teheranit, por tregon brishtësinë e saj. Vetëm dy ditë pas nënshkrimit të memorandumit, palët ende nuk kanë arritur të finalizojnë mënyrën, vendin dhe formatin e bisedimeve teknike.
Kjo shtyrje e parë është një sinjal se rruga drejt marrëveshjes përfundimtare do të jetë e vështirë. Përveç mosbesimit historik mes SHBA-së dhe Iranit, procesi ndikohet edhe nga zhvillimet në Liban, qëndrimi i Izraelit dhe roli i ndërmjetësve rajonalë.
Për momentin, Uashingtoni thotë se është gati të nisë negociatat sapo të zgjidhen pengesat logjistike. Teherani, nga ana tjetër, nuk ka dhënë ende një konfirmim të qartë për dërgimin e delegacionit në Zvicër.
Kështu, memorandumi SHBA-Iran mbetet në fuqi si kornizë politike, por zbatimi i tij praktik ka hasur pengesën e parë serioze që në nisje të procesit.