Trump akuzohet se po përdor 1.8 miliardë dollarë nga shteti për të shpërblyer mbështetësit e 6 janarit
Bordi Editorial i NYTimes shkruan për një fond të fshehtë prej 1.8 miliardë dollarësh, i krijuar nga Departamenti i Drejtësisë i Presidentit Trump, po shkakton shqetësim të thellë. Ai shihet si një formë korrupsioni e hapur, një mjet për ndëshkimin e kundërshtarëve politikë dhe një përpjekje për të rishkruar historinë, duke kërcënuar thelbin e rendit kushtetues amerikan.
A ka pasur ndonjëherë një episod korrupsioni presidencial kaq të hapur dhe kërcënues për rendin kushtetues? Padyshim jo në kohët moderne. Departamenti i Drejtësisë i Presidentit Trump po përdor paratë e taksapaguesve për të krijuar një fond të fshehtë politik prej 1.8 miliardë dollarësh. Ndonëse zyrtarisht i ngritur për të kompensuar ata që departamenti pretendon se kanë “pësuar përdorimin si armë dhe luftë ligjore”, ai në fakt do të shpërblejë besnikët e gatshëm të sfidojnë ligjin dhe të kryejnë dhunë në emër të presidentit.
Fondi arrin të kombinojë tre nga sjelljet më alarmante të zotit Trump. Së pari, është një formë e dukshme korrupsioni, që vjen nga një president i cili ka përdorur zyrën e tij për të pasuruar veten, familjen dhe aleatët e tij. Së dyti, fondi vazhdon modelin e tij të përdorimit të Departamentit të Drejtësisë si një mjet për të ndëshkuar kundërshtarët e tij të perceptuar dhe për të mbrojtur miqtë dhe aleatët e tij. Së treti, fondi është përpjekja e tij e fundit për të rishkruar historinë rreth zgjedhjeve të vitit 2020 dhe sulmit të 6 janarit 2021 ndaj Kongresit.
Vlen të ndalemi për ta vendosur fondin në kontekstin më të gjerë të projektit politik të zotit Trump: Ai po shkatërron shtyllat e demokracisë amerikane për të fuqizuar veten. Ai pretendon se zgjedhjet janë legjitime vetëm nëse ai fiton. Ai përdor zbatimin federal të ligjit për të hetuar dhe ndjekur armiqtë e tij të perceptuar. Ai spastron partinë e tij nga zyrtarët që e sfidojnë. Ai i përshkruan anëtarët e partisë tjetër dhe shoqërisë civile si tradhtarë dhe armiq. Ai nxit mbështetësit e tij të shkelin ligjin në emër të tij dhe i shpërblen kur ata e bëjnë këtë. Ai drejton aleatët e tij të ndryshojnë rregullat e zgjedhjeve për të mbajtur partinë e tij në pushtet.
Projekti i zotit Trump ende nuk ka pasur sukses, të paktën jo plotësisht. Shumë amerikanë, në sistemin gjyqësor, në Kongres, në qeveritë shtetërore dhe gjetkë, vazhdojnë të mbrojnë demokracinë dhe të kundërshtojnë ambiciet e tij autokratike. Megjithatë, tashmë askush nuk duhet të ketë iluzione për atë që ai po përpiqet të bëjë.
Ekzistenca e fondit është një histori e tregtisë politike. Ai është nominalisht produkt i një padie të pavlefshme personale që zoti Trump paraqiti këtë vit kundër Shërbimit të Taksave (IRS), të cilin ai e mbikëqyr, lidhur me rrjedhjen e deklaratave të tij tatimore gjatë mandatit të tij të parë. Kjo padi çoi në një negociatë absurde, ku avokatët nga njëra anë punonin për zotin Trump si qytetar dhe ata nga ana tjetër punonin për zotin Trump si president.
Duke shtuar absurditetin, avokatët e qeverisë i raportonin Todd Blanche, prokurorit të përgjithshëm në detyrë, i cili më parë kishte punuar si avokat personal i zotit Trump. Një gjyqtar federal në Majami që ndihmonte në mbikëqyrjen e rastit, Kathleen Williams, theksoi se të dyja palët nuk ishin kundërshtarë, gjë që vuri në dyshim procesin. Edhe zoti Trump e pranoi situatën pak pas depozitimit të padisë, duke thënë: “Unë duhet të arrij një marrëveshje me veten time.”
Megjithatë, bisedimet vazhduan sepse Departamenti i Drejtësisë i zotit Trump ishte në krye. Pa çudi, ato çuan në një marrëveshje që ishte jashtëzakonisht e favorshme për të.
Në këmbim të heqjes dorë nga padia kundër IRS, si ai, ashtu edhe mbështetësit e tij do të marrin ndihma qeveritare. Për zotin Trump, ndihma vjen në formën e lejes për të mashtruar me taksat e tij. Qeveria i ka dhënë atij dhe familjes së tij imunitet nga auditimet e vazhdueshme të pagesave të tij tatimore. Ai ka një histori të gjatë të përdorimit të manovrave kontabël të dyshimta, dhe auditimet mund t'i kishin kushtuar atij më shumë se 100 milionë dollarë, kanë thënë ekspertët. Tani ato nuk do t'i kushtojnë asgjë.
Për mbështetësit e tij, ndihmat do të vijnë nga fondi i fshehtë. Departamenti i Drejtësisë do të përdorë një burim të përhershëm të ardhurash që Kongresi krijoi në vitin 1956, i njohur si Fondi i Vendimeve (Judgment Fund), për të zgjidhur paditë kundër qeverisë federale. Siç theksoi Paul Figley, një ish-zyrtar i Departamentit të Drejtësisë, fondi i ri duket të jetë si legal, ashtu edhe në kundërshtim me qëllimin e Kongresit. “Është një politikë e tmerrshme,” i tha zoti Figley The Times.
Departamenti ka ndarë 1.8 miliardë dollarë për atë që e quan, me një gjest orwellian, një Fond Anti-Armatizim dhe ka ftuar aplikime nga njerëzit që janë vënë në shënjestër për “arsye politike, personale ose ideologjike”. Zoti Blanche – i cili e mban pozicionin e tij si prokuror i përgjithshëm në detyrë kryesisht për shkak të gatishmërisë së tij për të përdorur pushtetin federal në shërbim të tekave personale të zotit Trump – do të emërojë një bord prej pesë anëtarësh, me udhëheqësit e Kongresit që japin kontribut për njërin nga pesë. Zoti Trump mund të shkarkojë çdo anëtar në çdo kohë.
Për të kuptuar se kush ka gjasa të marrë pagesa, shikoni kush ka marrë më parë zgjidhje nga Departamenti i Drejtësisë. Michael Flynn, i cili ishte shkurtimisht këshilltar i sigurisë kombëtare i zotit Trump në vitin 2017, mori 1.25 milionë dollarë, megjithëse ai u deklarua fajtor për gënjeshtrat ndaj agjentëve të FBI-së. Familja e Ashli Babbitt, e cila mori pjesë në trazirat e 6 janarit dhe të cilën agjentët federalë e qëlluan ndërsa ajo dhe të tjerët i afroheshin sallës së Dhomës së Përfaqësuesve, mori gati 5 milionë dollarë, megjithëse hetuesit shpallën të pafajshëm ata që qëlluan nga çdo shkelje. Administrata Trump po paguan njerëz që kryen dhunë dhe krime, përderisa ata janë aleatë të Trumpit.
Afati kohor i fondit tregon qartë se si zoti Trump planifikon ta përdorë atë. Departamenti i Drejtësisë tha se fondi do të ndalonte përpunimin e kërkesave më 15 dhjetor 2028, javë para se presidenti të largohet nga zyra, duke siguruar që paratë të shpërndahen ndërsa ai ende ka fuqinë të shkarkojë këdo që kundërshton. Kjo dritare është pikërisht dritarja e autoritetit të zotit Trump.
Edhe disa nga mbrojtësit e zakonshëm të zotit Trump janë të pakënaqur. Senatori John Thune, Republikan i Dakotës së Jugut dhe udhëheqësi i shumicës, tha me butësi se ai “nuk ishte një fans i madh” i fondit. Brian Morrissey, këshilltari i përgjithshëm i Departamentit të Thesarit, dha dorëheqjen brenda orësh nga njoftimi, shtatë muaj pasi Senati e kishte konfirmuar atë.
Sigurimi i pagesave është vetëm një pjesë e qëllimit. Një tjetër, sipas zotit Blanche, është “sigurimi që kjo të mos ndodhë më kurrë”. Çfarë, saktësisht, është “kjo”? Zbatimi i paanshëm i ligjit. Administrata Trump ka shkarkuar tashmë agjentë federalë që bënë detyrën e tyre duke hetuar përpjekjet e presidentit për të përmbysur zgjedhjet e vitit 2020. Zoti Trump ka lëshuar amnisti të plotë për më shumë se 1,500 trazirues të 6 janarit, disa prej të cilëve mund të marrin së shpejti pagesa. Departamenti i tij i Drejtësisë siguroi një aktakuzë ndaj James Comey, ish-drejtorit të FBI-së, mbi akuza të dyshimta si hakmarrje për rolin e tij në hetimin e lidhjeve të fushatës së Trumpit me Rusinë në vitin 2016. Fondi vazhdon përpjekjen për ta kthyer zbatimin e ligjit në një mjet të pushtetit të pastër politik.
Fondi gjithashtu inkurajon paligjshmërinë e ardhshme në emër të zotit Trump. Ai dërgon mesazhin se ai do të përdorë pushtetin e tij jo vetëm për t'i mbrojtur njerëzit që shkelin ligjin nga llogaridhënia, por edhe për t'i mbuluar ata me përfitime. Ashtu si ndëshkimi është një pengesë, shpërblimet janë një nxitje.
Pas abuzimeve të Presidentit Richard Nixon në skandalin Watergate, Kongresi dhe dega ekzekutive ndërtuan rregulla dhe tradita për të siguruar që agjencitë federale, veçanërisht Departamenti i Drejtësisë, të operonin në interes të publikut, dhe jo atij të presidentit. Zoti Trump ka tentuar të thyejë këtë sistem. Pasi ai të largohet, do të duhet të rindërtohet, dhe më mirë se më parë. Ai ka ekspozuar dhe shfrytëzuar të metat dhe boshllëqet e tij. Nëse ato nuk plotësohen, korrupsioni i zotit Trump dhe perversioni i drejtësisë rrezikojnë të bëhen normë.
Ndërkohë, amerikanët duhet të jenë të qartë për atë që po bën presidenti. Ai po merr paratë e tyre dhe po i hedh mbi kriminelët./ Përkthyer nga NYTimes