Trump zbarkon në Pekin për takimin me Xi: Irani, Tajvani dhe mineralet e rralla në tryezën që mund të rishkruajë botën
Presidenti amerikan Donald Trump pritet të vizitojë Kinën këtë javë për një takim dyditor me presidentin kinez Xi Jinping, në samitin e parë ballë për ballë mes tyre pas më shumë se gjashtë muajsh. Vizita, e konfirmuar nga Pekini me ftesë të Xi, vjen në një moment tensionesh të forta mes dy superfuqive për tregtinë, luftën në Iran, Tajvanin, inteligjencën artificiale, armët bërthamore dhe marrëdhëniet e Kinës me Rusinë.
Në qendër të bisedimeve pritet të jetë zgjatja e armëpushimit tregtar mes SHBA-së dhe Kinës, veçanërisht për mineralet e rralla, jetike për industrinë teknologjike dhe ushtarake amerikane. Pekini kërkon të ruajë aksesin në teknologjinë amerikane dhe të shmangë shtrëngimin e kontrolleve të eksportit, ndërsa Uashingtoni pret angazhime kineze për blerje të mëdha nga SHBA-ja, përfshirë avionë Boeing, produkte bujqësore, energji, naftë, gaz dhe sojë.
Lufta në Iran pritet të jetë një nga temat më të nxehta. Kina, si blerësja më e madhe e naftës iraniane, shihet nga Uashingtoni si një aktor me ndikim mbi Teheranin, sidomos pas krizës në Ngushticën e Hormuzit, që kërcënon sigurinë energjetike kineze dhe ekonominë globale. SHBA-ja i ka kërkuar Pekinit të përdorë peshën e tij diplomatike për të shtyrë Iranin drejt një marrëveshjeje, ndërkohë që vetëm pak ditë para vizitës Uashingtoni vendosi sanksione ndaj kompanive kineze të akuzuara se ndihmojnë përpjekjet ushtarake iraniane.
Një tjetër pikë e ndjeshme është Tajvani. Pekini e sheh ishullin si pjesë të territorit të vet dhe mund të kërkojë nga Trump një zbutje të gjuhës zyrtare amerikane për pavarësinë e Tajvanit. Në sfond mbetet edhe raportimi se një paketë armësh amerikane prej 11 miliardë dollarësh për Tajvanin është bllokuar përpara samitit, çka ka shtuar pikëpyetjet mbi lëshimet e mundshme të Trump ndaj Xi.
Samiti pritet të prekë edhe garën globale të inteligjencës artificiale, armët bërthamore, fentanilin, të drejtat e njeriut dhe marrëdhëniet e Kinës me Rusinë. Por atmosfera është krejt ndryshe nga vizita e Trump në Kinë në vitin 2017, kur Pekini i rezervoi një pritje luksoze “shtetërore plus”. Këtë herë, marrëdhëniet janë më të ftohta, mosbesimi më i thellë dhe Trump hyn në bisedime i dobësuar nga kriza në Lindjen e Mesme dhe presioni i brendshëm politik.
Në thelb, takimi Trump-Xi nuk është thjesht një vizitë diplomatike. Është një përballje mes dy fuqive që kontrollojnë mbi 40% të ekonomisë botërore, ku çdo marrëveshje për tregtinë, Iranin, Tajvanin apo teknologjinë mund të ndikojë drejtpërdrejt ekuilibrat globalë.