Hakan Fidan: Besimi ndaj Turqisë është rritur pas nisjes së luftës
Diplomati kryesor i Turqisë deklaroi se besimi ndaj Turqisë është rritur pas luftës mes SHBA-Izraelit dhe Iranit, duke theksuar se vendi i tij nuk ka qenë kurrë hipokrit në kritikimin e gabimeve të të gjitha palëve.
Ministri i Jashtëm, Hakan Fidan, shpjegoi zhvillimet e fundit dhe pasojat e luftës në Lindjen e Mesme pas një turi treditor në rajonin e Gjirit gjatë fundjavës.
“Shohim se besimi ndaj Turqisë është rritur pas kësaj lufte. Që nga fillimi nuk kemi mbajtur një qëndrim të paqartë. Të gjithë e shohin se kemi shpjeguar qartë gabimet e bëra nga të gjitha palët,” tha Fidan për një grup gazetarësh që udhëtonin me të.
“Po deklarojmë në mënyrën më të fortë dhe më të qartë se ajo që po i bëhet Iranit dhe vendeve të Gjirit është e gabuar,” shtoi ai.
Fidan vizitoi Arabinë Saudite, Katarin dhe Emiratet e Bashkuara Arabe me synimin për të shkëmbyer mendime mbi ecurinë e luftës dhe për të shprehur mbështetje ndaj tyre, duke zhvilluar edhe takime shumëpalëshe në kuadër të përpjekjeve për t’i dhënë fund konfliktit përmes diplomacisë.
“Shumë gjëra mund të ndryshojnë në Gjirin Persik më pas. Këto vende mund të fillojnë të eksplorojnë rrugë të reja në fushën e industrisë së mbrojtjes,” tha Fidan, duke shtuar se ato mund të rifillojnë marrëdhëniet ekonomike me Iranin vetëm nëse Teherani pranon disa kushte.
“Në këmbim, Irani mund të ngrejë disa kërkesa lidhur me bazat amerikane në rajonin e Gjirit,” theksoi ai, duke shtuar se do të mbeten shumë pikëpyetje për pritshmëritë e vendeve si Kina, BE-ja, Japonia dhe Koreja e Jugut, të cilat furnizohen me energji përmes anijeve që kalojnë në Ngushticën e Hormuzit.
Autoritetet në vendet e Gjirit vlerësojnë se lufta mund të zgjasë edhe dy ose tre javë të tjera, por Izraeli do të përpiqet ta zgjasë atë, tha Fidan. “Ka gjithnjë e më shumë vlerësime se qëndrimet fillestare të SHBA-së dhe Izraelit po divergojnë. Kjo mund të çojë në një luftë të zgjatur.”
Izraeli nuk dëshiron paqe
Sipas Fidanit, nuk është e mundur të zhvillohen negociata ndërsa lufta vazhdon. “Izraeli mund të ndjekë një politikë të zgjatjes së luftës sa më shumë të jetë e mundur për t’i shkaktuar më shumë dëme Iranit. Reagimi i SHBA-së ndaj kësaj qasjeje do të jetë vendimtar. Izraeli jep përshtypjen se nuk do të ndalet derisa objektivat e tij të rëndësishme ushtarake dhe industriale të eliminohen.”
Ministri theksoi se kjo luftë është nisur nga Izraeli dhe se ai nuk dëshiron një përfundim të shpejtë.
Takim katërpalësh në Riad
I pyetur për një takim me homologët nga Pakistani, Arabia Saudite dhe Egjipti, Fidan shpjegoi se këto katër vende po kërkojnë mënyra për të bashkuar fuqitë e tyre për zgjidhjen e problemeve rajonale.
“Po theksojmë parimin e pronësisë rajonale. Po diskutojmë situatën reale me këto vende. Po shqyrtojmë se si mund të japin rezultat përpjekjet tona të përbashkëta. Duhet ta kuptojmë këtë: ose do të bashkohemi për të zgjidhur problemet tona, ose do të shohim shfaqjen e një fuqie hegjemonike që do të diktojë zgjidhjet e saj për problemet tona,” u shpreh ai.
Fidan vazhdon shkëmbimet diplomatike.
