CEUTA NË KAOS: Afro 50 mijë kalojnë nga Maroku, 19 të vdekur, ushtria në kufi dhe protesta kundër Sánchezit
Ceuta po përjeton këtë të premte, 31 korrik, një nga krizat më të rënda migratore në historinë e saj, pas hyrjes masive të dhjetëra mijëra personave nga territori maroken. Sipas vlerësimit të raportuar nga Reuters, duke iu referuar të dhënave të Ministrisë së Brendshme spanjolle, më shumë se 49 mijë persona mund të kenë hyrë në vetëm 24 orë. RTVE raporton gjithashtu se qeveria spanjolle ka konfirmuar se numri i hyrjeve të ditëve të fundit i afrohet 50 mijë personave. Shifra mbetet paraprake dhe autoritetet ende po përpiqen të përcaktojnë përmasën e saktë të fluksit.
Situata ka edhe një bilanc tragjik. Të paktën 19 trupa janë nxjerrë nga deti, sipas burimeve policore të cituara nga RTVE dhe Reuters. Viktimat dyshohet se janë mbytur gjatë përpjekjeve për të kaluar me not rreth barrierës së Tarajalit. Kërkimet në det vazhdojnë, ndaj bilanci mund të ndryshojë.
Ushtria në terren, por tentativa të reja vazhdojnë
Qeveria spanjolle ka dislokuar ushtrinë dhe përforcime policore në Ceuta. Gjatë mëngjesit të sotëm, prania ushtarake në Tarajal është shtuar ndjeshëm dhe presioni masiv i së enjtes është frenuar, por situata nuk është normalizuar plotësisht. Rreth orës 11:40, RTVE raportonte se qindra persona vazhdonin të tentonin hyrjen, ndërsa në zonën kufitare po përdorej gaz për të penguar turmat.
Në anën marokene, Fnideq/Castillejos ka qenë gjatë natës e mbushur me mijëra persona që kërkonin të kalonin drejt territorit spanjoll. Forcat marokene kanë vendosur automjete me ujë me presion dhe njësi kundër trazirave. Reuters raportoi për përleshje dhe për një autobus dhe shtatë automjete të djegura pranë kufirit.
Ndërkohë është shfaqur edhe lëvizja e kundërt: qindra migrantë kanë nisur të kthehen vetë drejt Marokut përmes të njëjtit segment kufitar, ndërsa grupe të tjera vazhdojnë të hyjnë. Madridi dhe Rabati kanë rënë dakord të përshpejtojnë kthimet, por procesi është juridikisht i ndërlikuar pas vendimit të fundit të Gjykatës Supreme spanjolle, që vendosi kufizime ndaj kthimeve të menjëhershme për personat e kapur ose shpëtuar në det.
Sánchez mbërrin në Ceuta, pritet me thirrje për dorëheqje
Zhvillimi kryesor i minutave të fundit është mbërritja në Ceuta e kryeministrit Pedro Sánchez, së bashku me ministrin e Brendshëm Fernando Grande-Marlaska. Sánchez po zhvillon një takim koordinues në Pallatin e Asamblesë me presidentin e Ceutës, Juan Jesús Vivas, drejtuesit e Policisë dhe Guardia Civil, si dhe përfaqësuesit e qendrave të pritjes dhe Kryqit të Kuq.
Vizita është shoqëruar edhe me tension politik. Dhjetëra qytetarë u mblodhën pranë Pallatit Autonom duke thirrur “Sánchez, dimisión”, ndërsa më herët policia kishte rrethuar pjesë të qendrës dhe kishte larguar migrantët nga zona përpara mbërritjes së kryeministrit.
Vetë qyteti po funksionon nën presion të jashtëzakonshëm. Mijëra njerëz kanë kaluar natën në rrugë, shumë dyqane dhe bare kanë mbyllur dyert, trafiku është goditur rëndë dhe qeveria lokale ka vendosur të anulojë festimet patronale të Ceutës, të planifikuara të nisnin këtë fundjavë. RTVE përshkruan një prani masive policore dhe ushtarake, ndërsa strukturat e pritjes janë nën presion të madh.
Kriza po del përtej Ceutës
Efektet tashmë po ndihen edhe jashtë enklavës. Franca ka urdhëruar forcimin e kontrolleve në kufirin me Spanjën, ndërsa Italia ka kërcënuar se mund të kërkojë masa të jashtëzakonshme në zonën Schengen. Edhe në Melilla pati tentativa masive gjatë natës dhe autoritetet lokale vlerësojnë se rreth 300–400 persona mund të kenë kaluar; pika kufitare Beni Enzar mbetet e mbyllur.
Pse shpërtheu pikërisht tani?
Kjo është pjesa politikisht më delikate. Qeveria spanjolle përmend si një faktor të mundshëm përhapjen në rrjetet sociale të lajmit se, pas një vendimi të fundit të Gjykatës Supreme, personat që arrijnë në Ceuta nga deti nuk mund të kthehen automatikisht pa procedurë.
Por El País raporton se shërbimet spanjolle të inteligjencës dyshojnë se përmasa e fluksit mund të shpjegohet vetëm me këtë faktor. Sipas gazetës, autoritetet spanjolle vërejnë se kontrolli maroken u dobësua për disa orë në mënyrë të pazakontë. Kriza vjen vetëm pak ditë pas vizitës së Sánchezit në Algjeri, rivale strategjike e Marokut, dhe pas avancimit në Spanjë të një nisme për shtetësinë e saharauive të lindur nën administrimin spanjoll. Nuk ka prova publike se Rabati e ka organizuar fluksin si hakmarrje politike, dhe qeveria spanjolle zyrtarisht vazhdon të flasë për bashkëpunim me Marokun.