Dendias provokon në Tiranë: Jam nga Himara! Bëni kujdes me minoritetin grek dhe me varrezat e luftës!
Ministri grek i Mbrojtjes, Nikos Dendias, zhvilloi sot një vizitë zyrtare në Tiranë, ku u takua me homologun shqiptar Ermal Nufi dhe më pas me kryeministrin Edi Rama. Zyrtarisht, takimet u paraqitën si pjesë e forcimit të bashkëpunimit në mbrojtje, sigurisë rajonale, koordinimit brenda NATO-s dhe partneritetit strategjik mes Shqipërisë dhe Greqisë.
Në reagimin e tij në rrjetin X, Dendias tha se me ministrin Nufi diskutoi për marrëdhëniet dypalëshe në fushën e mbrojtjes, bashkëpunimin në NATO, si dhe zhvillimet rajonale dhe ndërkombëtare. Ai theksoi se bashkëpunimi mbrojtës mes dy vendeve duhet të mbështetet në parimet e së drejtës ndërkombëtare dhe në respektimin e të drejtave të minoritetit etnik grek, të cilin e cilësoi si “shtyllë paqeje, sigurie dhe progresi” për rajonin.
Një tjetër pikë e rëndësishme e vizitës ishte dakordësia për mbledhjen e menjëhershme të Komisionit të Përbashkët të Ekspertëve për Varrezat Ushtarake. Dendias deklaroi se Greqia “respekton gjithmonë ata që sakrifikuan jetën për atdheun”, duke e vendosur këtë çështje në qendër të komunikimit publik pas takimit me palën shqiptare.
Por përtej gjuhës diplomatike, vizita e Dendiasit mbetet politikisht e ndjeshme. Mediat shqiptare, duke iu referuar edhe raportimeve greke, shkruajnë se Athina kërkon të rikthejë në lëvizje procesin e bllokuar për përcaktimin e zonave detare mes dy vendeve, përfshirë shelfin kontinental dhe Zonën Ekonomike Ekskluzive. Kjo çështje, e paralajmëruar që në tetor 2020 për t’u dërguar në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë në Hagë, ka mbetur prej vitesh pa zhvillim konkret publik.
Kryeministri Edi Rama e cilësoi Dendiasin “mik të çmuar” dhe “mbështetës të palëkundur” të partneritetit strategjik mes dy vendeve, por nuk dha detaje të qarta mbi përmbajtjen reale të bisedimeve. Kjo e shton ndjeshmërinë e vizitës: nga njëra anë flitet për fqinjësi të mirë, siguri dhe bashkëpunim në NATO; nga ana tjetër rikthehen tema që në Shqipëri kanë prodhuar debat të fortë për sovranitetin detar, transparencën dhe raportin me Athinën.
Gjatë takimit me Ramën, Dendias tha se u diskutua situata më e gjerë gjeopolitike në rajon. Ai përmendi edhe Himarën, të cilën e cilësoi si vend me lidhje të hershme të origjinës së tij, ndërsa ritheksoi qëndrimin se minoriteti etnik grek është “urë miqësie” mes dy shteteve dhe dy popujve.
Pikërisht këtu vizita merr një dimension më kritik. Dendias nuk foli vetëm për mbrojtjen dhe NATO-n, por preku edhe çështje me ngarkesë të lartë politike dhe historike për Shqipërinë: Himarën, minoritetin grek, varrezat ushtarake dhe, sipas raportimeve, dosjen e detit. Ndërkohë, mungesa e një deklarate të qartë nga pala shqiptare për këto tema lë hapësirë për dyshime se çështjet më të ndjeshme të vizitës po trajtohen më shumë në prapaskenë sesa përpara publikut.