Thirrje Prokurorisë për hetimin e “Lëvizjes së Deçanit”: Akuza për nxitje të urrejtjes fetare
Gazetari Berat Buzhala i ka kërkuar publikisht Prokurorisë së Kosovës që të hetojë aktivitetin e grupimit të njohur si “Lëvizja e Deçanit” ose “Lëvizja për Rikthim”, duke ngritur dyshime se disa nga deklaratat dhe postimet e tij mund të përmbajnë elemente të nxitjes së urrejtjes ndaj besimit islam dhe qytetarëve myslimanë. Sipas Buzhalës, e drejta e çdo qytetari për të ndryshuar besimin fetar është e garantuar dhe e padiskutueshme, por promovimi i konvertimit nuk duhet të shoqërohet me gjuhë fyese, denigruese ose përjashtuese ndaj një komuniteti tjetër fetar.
Ai ka kërkuar që institucionet e drejtësisë të shqyrtojnë nëse veprimtaria publike e personave të lidhur me këtë lëvizje ka kaluar kufirin e debatit fetar dhe ka hyrë në fushën e nxitjes së përçarjes dhe mosdurimit.
Buzhala i ka bërë thirrje edhe Kishës Katolike që të distancohet nga çdo grup ose individ që përdor gjuhë armiqësore ndaj Islamit, duke argumentuar se përfshirja e klerikëve në aktivitete të promovuara nga kjo rrymë mund të krijojë përshtypjen e një mbështetjeje institucionale.
Thirrja për hetim vjen pas raportimeve për pagëzimin e 20 personave në Kishën e Papiqit, në Deçan, dhe shpalljen e të ashtuquajturës “Bashkësia Katolike Shqiptare e Isniqit”. Aktiviteti është promovuar nga persona që mbështesin publikisht idenë e “rikthimit” të shqiptarëve në katolicizëm.
Pas deklaratës së Buzhalës kanë ardhur reagime të ashpra nga përfaqësues dhe mbështetës të kësaj rryme, të cilët e kanë akuzuar atë se po sulmon lirinë e besimit dhe të drejtën e qytetarëve për të zgjedhur fenë e tyre.
Çështja nuk është e re për organet e drejtësisë. Prokuroria Themelore e Pejës kishte nisur verifikime që në vitin 2023 për të parë nëse deklaratat e grupit përmbanin elemente të nxitjes së urrejtjes, përçarjes ose mosdurimit fetar. Në vitin 2024 ishte raportuar se dosja do t’i kalonte Prokurorisë Speciale për vlerësimin e kompetencës.
Megjithatë, deri tani nuk është bërë publik një vendim përfundimtar për këtë dosje dhe nuk ka konfirmim zyrtar për hapjen e një hetimi të ri pas thirrjes së fundit të Buzhalës.
Debati tashmë është zhvendosur nga e drejta individuale për konvertim te një çështje më e gjerë: nëse gjuha e përdorur nga persona të lidhur me “Lëvizjen e Deçanit” përbën vetëm qëndrim ideologjik dhe fetar, apo ka kaluar në nxitje të urrejtjes dhe përçarjes ndërfetare.